Đừng coi thường tác hại của bùn đỏ

Gia Minh - RFA, Bangkok

Vụ tràn bùn đỏ từ hồ chứa xảy ra rạng sáng ngày 8/10/14
ở nhà máy bauxite Tân Rai, Lâm Đồng. Courtesy PL

Tin tức về vụ bùn đỏ tràn ra đường xí nghiệp tuyển quặng bauxite ở Tân Rai, Lâm Đồng vào rạng sáng ngày 8 tháng 10 vừa qua, lại làm dấy lên cảnh báo về những tác hại môi trường khôn lường cũng như những hệ lụy xã hội, quân sự của hoạt động khai thác quặng bauxite như thế ở Tây Nguyên.

Tai nạn mới

Tờ Tuổi Trẻ đưa tin nhanh chóng về tình hình bùn đỏ tại hồ thải quặng đuôi số 5 tràn xuống mặt đường nội bộ dẫn vào xí nghiệp mỏ tuyển bô xít Tân Rai ở Lâm Đồng. Theo bản tin của phóng viên Gia Bảo thì nguyên nhân của vụ việc là do mưa lớn kéo dài nhiều ngày làm cho nước trong hồ không thoát kịp dâng lên khiến một lượng lớn bùn đỏ tràn qua mặt đập.

Công ty TNHH MTV Nhôm Lâm Đồng đã điều xe đào và xe ben chở đất đến để đắp thêm phần đập, ngăn chặn không cho bùn đỏ tiếp tục tràn xuống phía dưới.

Bauxite Tây Nguyên: Càng làm càng thiệt hại

RFI

Theo tin của tờ Tuổi Trẻ, ngày 08/10/2014 vừa qua, bùn đỏ đã tràn ra từ một hồ thải quặng ở khu vực nhà máy bauxite Tân Rai, Lâm Đồng. Đúng hơn đây phải gọi là bùn màu đỏ, màu của đất bazal và tuy bùn đỏ này không nguy hiểm bằng bùn đỏ thật sự, nhưng sự kiện này một lần nữa gióng lên tiếng chuông báo động về tác hại của việc khai thác bauxite Tây Nguyên đến môi trường và đời sống của người dân trong khu vực, ấy là chưa kể những thiệt hại về kinh tế và nguy cơ về an ninh quốc phòng.

Tai nạn nói trên xảy ra vào lúc mà chính phủ Việt Nam vẫn để cho Tập đoàn Công nghiệp Than-Khoáng sản ( TKV ) tiếp tục kế hoạch “làm thí điểm” khai thác bauxite, với nhà máy Tân Rai, Lâm Đồng đã đi vào hoạt động và nhà máy Nhân Cơ, Đak Nông sắp hoàn tất việc xây dựng, bất chấp nhiều lời cảnh báo của các nhà trí thức, các nhà khoa học.

Viết tiếp về dự án Bauxite Tây Nguyên

Lê Trung Thành

Bài 4: ÔM MỘNG TÁI CHẾ BÙN ĐỎ VINACOMIN “MƠ VỀ NƠI XA LẮM!”

Ngày 23/2/2013, trong văn bản số 909 Vinacomin-VP để cung cấp “tin chính thức” cho dư luận xã hội, Tập đoàn công nghiệp Than và Khoáng sản Việt Nam nhấn mạnh “về hiệu quả kinh tế của dự án Tân Rai-Lâm Đồng”, có một đoạn rất hay (!). Đó là “Khả năng nghiên cứu thu hồi các sản phẩm có ích từ bùn đỏ đã có kết quả ban đầu khích lệ, khả năng thành công lớn. Viện Hàn lâm khoa học và công nghệ Việt Nam (Viện KHCNVN) đang tích cực hoàn thiện đề tài ở quy mô thử nghiệm để chuyển sang quy mô công nghiệp nghiên cứu xử lý bùn đỏ để thu hồi lại xút, sản xuất sắt xốp, xỉ. Nếu thành công sẽ mang lại nguồn thu bổ sung cho Dự án và đặc biệt là giảm thiểu mức độ ô nhiễm của bùn đỏ, giảm thiểu việc đầu tư hồ bùn đỏ, điều này có ý nghĩa quan trọng đối với dự án”.

Vậy thì cái đề tài ở “qui mô thử nghiệm” của Viện KHCNVN như thế nào?

Nhà văn Nguyên Ngọc : "Phải dừng ngay dự án bauxite Tây Nguyên"

Thanh Phương - RFI

Ảnh minh họa: Một nhà máy bauxite ở Guinée, nơi có
trữ lượng bauxite lớn nhất thế giới (Photo : AFP)

Trong những ngày qua, báo chí chính thức ở Việt Nam đã liên tục đăng tải những thông tin cho thấy là các dự án khai thác bauxite ở Tây Nguyên vẫn chưa có lãi và các chuyên gia kinh tế cho rằng, với giá hiện nay trên thị trường thế giới, xuất khẩu alumin là cầm chắc thua lỗ. 

Những thông tin nói trên như vậy đã khẳng định một trong những điều mà nhiều nhà trí thức, khoa học, chuyên gia đã cảnh báo từ nhiều năm qua, đó là các dự án khai thác bauxite Tây Nguyên hoàn toàn không có hiệu quả về kinh tế, chưa kể đến những tác hại về môi trường, đời sống, văn hóa và an ninh quốc phòng.

Viết tiếp về dự án Bauxite Tây Nguyên

Lê Trung Thành 

Bài 3: VINACOMIN SAO CỨ “LOANH QUANH” CHO ĐỜI MỎI MỆT??? 

Vinacomin tổ chức lễ khởi công gói thầu san lấp mặt bằng Trung tâm nhiệt điện Vĩnh Tân
rộng 1.500 ha trị giá 1.436 tỷ đồng

Dự án bauxite Tây Nguyên từ lúc ra đời đến nay được khoảng 5 năm nhưng đã xác lập được nhiều “kỷ lục nhất” Việt Nam!

Nào là dự án gây nhiều tranh cãi kéo dài nhất trong dư luận xã hội, dự án có số bài báo kiến nghị hội thảo… đề nghị “dừng” nhiều nhất, dự án được Nhà nước ưu ái nhất, nên phải tìm đường đi, nên phải “ứng” tiền làm đường, sửa cầu – đây là sự kiện chưa có tiền lệ trong ngành giao thông vận tải, chưa có dự án kinh tế nào được chăm bẵm đến thế… Nhưng, dự án bauxite “thí điểm” Tân Rai và Nhân Cơ lại chiếm kỷ lục về hiệu quả kinh tế “mù mờ” nhất, dự án lệ thuộc vào “toàn cầu hóa” nhiều nhất và xa vời nhất nên ông chủ đầu tư… loanh quanh nhất!

Viết tiếp về dự án Bauxite Tây Nguyên

Lê Trung Thành

Bài 2: TỔ HỢP BAUXITE NHÂN CƠ – CÁI BÁNH VẼ XƯƠNG XẨU?

…Cộng “tất tần tật” mấy khoản lớn ấy, chi phí một năm cho Tổ hợp Nhân Cơ xấp xỉ 7.000 tỷ đồng. Lúc ấy giá thành 1 tấn alumin sẽ… hơn 10 triệu đồng. Quy đổi ra USD, là gần 500 USD/tấn. Cứ tạm cho lập luận của Vinacomin hôm nay là đúng (cho tương lai mấy năm nữa), giá 1 tấn alumin sẽ là 450 USD, thì Nhân Cơ vẫn lỗ 50 USD/1 tấn. Một năm, lỗ khoảng 30 triệu USD. Đã lỗ như thế Vinacomin tìm đâu ra tiền để trả nợ gốc???

Trong tất cả các văn bản liên quan đến việc “hợp tác” khai thác bauxite Tây Nguyên giữa Việt Nam và Trung Quốc đều ghi rõ “Sẽ tích cực thúc đẩy các doanh nghiệp hợp tác lâu dài trên dự án bô-xit Đắc Nông”, hoặc “Khẩn trương bàn bạc và thực hiện các dự án lớn như bô-xít Đắc Nông”… và “hai bên tăng cường hợp tác trong các dự án như bô-xít Đắc Nông”.

Cái tên Đăk Nông được nhắc đi, nhắc lại nhiều lần như thế bởi tầm quan trọng chiến lược của vùng đất chiếm 67% trữ lượng bauxite cả nước và có thể khai thác được 1,5 tỷ tấn! Đây là nguồn nguyên liệu dồi dào vô tận dư sức đáp ứng nhu cầu cấp thiết của ngành công nghiệp nhôm Trung Quốc vì theo tính toán, nếu cứ khai thác với công suất lớn như trong chục năm cuối thế kỷ XX và đầu thế kỷ XXI, tới năm 2014, Trung Quốc sẽ cạn kiệt nguồn bauxite.

Viết tiếp về dự án Bauxite Tây Nguyên

Lê Trung Thành 

Bài 1: DỪNG DỰ ÁN XÂY DỰNG CẢNG KÊ GÀ - TIÊU TÀN MỘT GIẤC MƠ HOA!

Mũi Kê Gà

Với tham vọng xây dựng cảng nước sâu Kê Gà tại xã Tân Thành huyện Hàm Thuận Nam tỉnh Bình Thuận để phục vụ cho việc phát triển công nghiệp nhôm khu vực Tây Nguyên Nam Trung bộ, Tập đoàn công nghiệp Than và Khoáng sản Việt Nam (VINACOMIN) dự kiến vốn đầu tư ban đầu (thời giá 2007) khoảng 600 triệu USD cho giai đoạn 1: 3040 tỷ và giai đoạn 2: 6060 tỷ, bảo đảm cho loại tàu trọng tải 30.000- 50.000 DWT ra vào cảng. Họ cũng “phấn đấu” đến 2015 bốc xếp 10-15 triệu tấn (T)/năm và tới 2025, bốc xếp 25-30 triệu T/năm. Những chỉ tiêu này được Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng phê duyệt trong bản “Quy hoạch phân vùng thăm dò, khai thác, chế biến, sử dụng quặng bauxite giai đoạn 2007-2015 có xét đến năm 2025” tại quyết định số 167/2007 QĐ-TTg ngày 1/11/2007.

Tiền dân bay theo bụi đỏ Tây nguyên

Nam Nguyên - RFA

Công trường bauxite Tân Rai, Lâm đồng do Tập đoàn

Than Khoáng sản Việt Nam (TKV-Vinacomin) đầu tư

Photo courtesy of sggp.vn

Sự thật không còn thể che giấu mãi, nếu tiếp tục các dự án bauxite ở Lâm Đồng và Đak Nông thì tiền dân sẽ bay theo bụi đỏ Tây nguyên.

Càng đầu tư càng lỗ

Dư luận nóng trở lại sau khi có tin Tập đoàn Than Khoáng sản Việt Nam (TKV-Vinacomin) sẽ phải chịu lỗ hơn 10 triệu USD nếu bán 300.000 tấn alumin xuất xưởng trong năm nay và dự án cảng Kê Gà đã phải hủy bỏ.

Vài năm trước Tập đoàn TKV được Chính phủ ủng hộ, đã quyết tâm thực hiện việc khai thác bauxite tây nguyên. Bước đầu là dự án Tân Rai Lâm Đồng và tiếp theo sẽ tới dự án Nhân Cơ Đắc Nông.

Cá không nghe muối cá ươn

Nguyễn Quang Lập

 Đọc bài Bài toán bauxite sai tày hoày (tại đây) mà cười ra nước mắt: “Nhà máy alumin Tân Rai sắp đi vào hoạt động chính thức, mà Tập đoàn than – khoáng sản Việt Nam (Vinacomin) vẫn chưa lên được phương án tối ưu cho con đường vận chuyển bauxite, trong khi hiệu quả kinh tế gầnnhư là không có.” Ông Nguyễn Thành Sơn, giám đốc ban Quản lý các dự án than đồng bằng sông Hồng cho biết:“Giá thành alumin xuất xưởng tại Tân Rai nếu đạt 100% công suất cũng phải xấp xỉ 375 USD/tấn… chủ yếu dành cho xuất khẩu sang Trung Quốc, Malaysia. Nhưng do giá xuất khẩu theo đàm phán chỉ đạt 340 USD/tấn nên dù xuất khẩu vẫn lỗ.”

Thảm họa đỏ

Trần Đức Tường

Đất nước Hungary vừa kỷ niệm tròn một năm, ngày 4/10/2010, bể chứa bùn đỏ của nhà máy sản xuất nhôm Magyar tại thành phố Ajka, cách thủ đô Budapest 160 km về hướng Tây đã bị vỡ, làm tràn ra gần 2 triệu mét khối bùn đỏ. Tai nạn này gây thiệt mạng ngay tại chỗ cho 10 người, làm bị thương hơn 150 người, gây ngập lụt cho 400 ngôi nhà và tràn vào 150 căn nhà khác, làm ô nhiễm hàng ngàn hecta ruộng vườn và hai giòng sông gần đó. Không những chỉ những thành phố quanh vùng báo động mà cả những quốc gia nằm trên hai bờ giòng sông Danube và toàn châu Âu đều lo ngại một thảm họa môi sinh to lớn : Thảm Họa Đỏ.