Trần Đĩnh: Lãnh đạo chính trị và phê bình văn nghệ

Trích hồi ký Đèn Cù
Trần Đĩnh/ Văn Việt

• Trần Đĩnh, nhà báo, nhà văn, dịch giả. Đã viết (chỉ kể từ 1960): Chủ tịch Hồ Chí Minh, tiểu sử chính thức đầu tiên của Hồ Chí Minh, tháng 5-1960,Trong xà lim án chém, các hồi ký của Phạm Hùng, Lê Văn Lương; Gặp Bác ở Paris của Bùi Lâm, Bất khuất (hồi ký tù Côn Đảo của Nguyễn Đức Thuận). Hai truyện vừa cho Nhà xuất bản Phụ nữ năm 1976, 1977.

• Các tiểu thuyết đã dịch: Rebecca của Daphne du Maurier, Nụ hôn của ngọn gió đêm (The kiss of the night wind của Janelle Taylor), Người chìa khóa (The keylock man của Louis Lamour, Đời tỉ phú (Le Grec), Đồng tiền thấm máu (Out của Pierre Rey), Linh Sơn của Cao Hành Kiện (dịch từ tiếng Pháp), Máu lạnh (In cold blood của Truman Capote, Những con chim hồng hộc (The wild swans của Trương Nhung), Bồ câu cô đơn(Lonesome Dove của Larry McMurtry, Ngầm (Underground của Haruki Murakami), cùng khỏang hai chục tiểu thuyết khác nữa. Sách thường dịch từ tiếng Anh, tiếng Pháp, trừ quyển Vòm không của lịch sử, tiểu thuyết bằng tiếng Trung Quốc.

*

Bài đầu là viết phê bình Khói trắng, phim ca ngợi công nhân nhà máy xi măng Hải Phòng đã ngừng sản xuất bất cần đảng ủy và ban giám đốc để chữa máy cho có năng suất cao. Phạm Văn Đồng giục báo phê bình. Hoàng Tùng [Tổng Biên tập báo Nhân dân – Văn Việt] bảo tôi – phải thấy anh quần soóc tìm tôi đang tập thể dục ở sau cây đa và một lần nữa xuống tận nhà ăn còn có mình tôi – tập thể dục muộn – để nhắc tôi lần thứ ba.Tôi nói:

Trần Đĩnh và tác phẩm Đèn Cù

Mặc Lâm, biên tập viên RFA

nhà văn nhà báo Trần Đĩnh

Trong chương trình VHNT hôm nay Mặc Lâm xin giới thiệu tác phẩm Đèn Cù của nhà văn nhà báo Trần Đĩnh. Sách dày 600 trang sẽ được nhà xuất bản Người Việt phát hành vào hạ tuần tháng 8 này.

Tác giả Đèn Cù là nhà báo kỳ cựu của tờ Sự Thật từ những ngày đầu tiên khi báo này thành lập do Trường Chinh làm Tổng biên tập. Ông sinh năm 1930 và tham gia Việt Minh vào năm 1946 tức lúc mới 16 tuổi, Trần Đĩnh thuộc lớp đảng viên tiên phong gia nhập đảng cộng sản Việt Nam từ năm 1948. Ông là người chấp bút tiểu sử của Chủ tịch Hồ Chí Minh, chấp bút những tự truyện của nhiều nhân vật như Phạm Hùng, Lê Văn Lương, Bùi Lâm, Nguyễn Đức Thuận.

Những phân tích tinh tế

Do làm việc trong một cơ quan báo chí cao nhất của Đảng ông có cơ hội gặp gỡ hầu hết các khuôn mặt của chế độ từ Hồ Chí Minh, Trường Chinh, Lê Duẩn, tới Lê Đức Thọ, Hoàng Tùng, Đỗ Mười… và những quan hệ này đã giúp ông sớm nhận ra khuôn mặt thật phía sau chiếc mặt nạ của các chóp bu cộng sản.

Câu chuyện "bụi đời Chợ Lớn" - Từ thiếu luật chơi đến chơi xấu

FB Vietnam Film Critic Community

Câu chuyện Bụi Đời Chợ Lớn (BĐCL) bị tạm ngưng phát hành theo đề nghị của Cục Điện Ảnh những tưởng chỉ là một một sự việc “thường ngày ở huyện” trong nền hành chính nước ta, nếu có “nóng” thì cũng chỉ đủ độ “râm ran” trong giới làm nghề. Ấy vậy mà sự việc lại có vẻ như đã nóng thật sự vì sự quan tâm từ phía khán giả. Khán giả Việt Nam đồng loạt lên tiếng ủng hộ bộ phim trên các mạng xã hội và cả các kênh truyền thông chính thức, đó là một thực tế không thể phủ nhận. Dẫu vậy, số phận của chính BĐCL hiện vẫn còn là một câu hỏi lớn.

Có Luật, nhưng vẫn thiếu luật chơi

Tác phẩm “Chết bởi Trung Quốc”

Mặc Lâm - RFA

Tác phẩm Death by China - Chết bởi Trung Quốc
của hai tác giả Peter Navarro và Greg Autry,
được dịch bởi TS Trần Diệu Chân.

Trong chương trình VHNT tuần này Mặc Lâm xin giới thiệu tác phẩm Death by China, Chết bởi Trung Quốc của hai tác giả Peter Navarro và Greg Autry.

Đây là một tác phẩm khảo cứu về Trung Quốc hiện đại với những hệ lụy mà theo hai tác giả thì Trung Quốc đang dùng tất cả mọi thủ đoạn thông qua quyền lực kinh tế của họ để khống chế và từng bước nhằm thống lĩnh thế giới. Death by China dày 428 trang kể cả phần phụ lục được viết và dịch bởi TS Trần Diệu Chân. Quyển sách có 16 chương và tất cả tập trung nói về những mối lo mà Trung Quốc đang mang tới cho thế giới.

Chúng tôi có cuộc mạn đàm với TS Trần Diệu Chân, là dịch giả của cuốn sách để tìm hiểu thêm nội dung cũng như hiệu quả của nó sau khi ra mắt.

Tiến Sĩ Trần Diệu Chân rời Việt Nam từ năm 1971. Bà lấy luận án Tiến Sĩ Kinh Tế tại UC Santa Cruz và sau đó làm Giảng sư kinh tế tại đại học Phoenix.

Tôi kể chuyện này

Phạm xuân Nguyên*

Ông Phạm Xuân Nguyên

Sáng 17/4/2013, báo Quân Đội Nhân Dân (QĐND) tổ chức cuộc tọa đàm mang tên “Văn học VN về chiến tranh và người lính sau năm 1975 – Những cách nhìn khác” tại trụ sở tòa soạn 7 Phan Đình Phùng, Hà Nội. Cách khoảng mười ngày trước đó, tôi đã được nhà thơ T. là đại tá làm việc tại báo, nhân gặp tại một cuộc ăn trưa ở nhà hàng 17 Lý Nam Đế, có nói miệng về cuộc tọa đàm và bảo là sẽ mời anh đến tham gia, phát biểu ý kiến. Ngày 13/4/2013, T. gửi mail cho tôi như sau:

 Anh ơi, chủ đề là “Văn học VN về chiến tranh và người lính sau năm 1975-Những cách nhìn khác”. Còn câu hỏi đối thoại thì hôm đó tranh luận mới sinh ra các vấn đề mới. Nhưng, sơ bộ mấy điều phải đạt được:

1. Đánh giá những nét cơ bản thành tựu Văn học chiến tranh sau năm 1975?

Xem lại phim bị cấm tại VN: The Hunger Games

DienDanCTM

The Hunger Games Đấu Trường Sinh Tử (2012)

Đấu trường sinh tử – có phụ đề tiếng Việt

Bấm xem phim: http://www.phimdata.com/xem-phim/dau-truong-sinh-tu

Bộ phim kể về một cuộc đấu gọi là Trò chơi sinh tử diễn ra hàng năm trên mảnh đất hoang tàn đổ nát đã từng là Bắc Mỹ. Cũng giống như mọi nơi khác ở đất nước Panem, Katniss sống tại 1 trong 12 quận dưới sự cai trị và điều hành của Capitol, nơi mà sau nhiều thập kỷ chiến tranh, bất ổn, bệnh dịch, thiên tai – bộ máy lãnh đạo đang ra sức đàn áp dân chúng dưới một chế độ độc tài khắc nghiệt.

Mấy cảm nghĩ khi đọc thơ Thái bá Tân

Trần Đức Thạch

Nhà văn, nhà dịch thuật Thái Bá Tân

Tôi biết tiếng dịch giả Thái bá Tân đã lâu. Đọc những tác phẩm Thái bá Tân dịch tôi rất thích. Phải là người có năng khiếu và trình độ mới chuyển ngữ các tác phẩm văn học nước ngoài sang tiếng việt dễ đọc, dễ hiểu, và dễ cảm nhận được cái hay của nguyên bản. Bài thơ “Không có tẻ nhạt nào mãi trên đời” của nhà thơ Nga Ép-ghê-nhi-Ép-tu-sen-cô do Thái bá Tân dịch, tôi được đọc từ những đầu năm 80 thế kỷ trước mà còn nhớ tới bây giờ:

          Không có tẻ nhạt nào mãi trên đời

Mỗi số phận chứa một phần lịch sử

Mỗi số phận rất riêng dù rất nhỏ

Chắc hành tinh nào đã sánh nổi đâu

          Dẫu anh chỉ một đời lặng lẽ

Quen cái lặng thinh không tô vẽ cho mình

Thì chính cái lặng thinh nhường ấy

Biến anh thành đáng nhớ với chung quanh

          Mỗi người chứa một nỗi tâm tiềm ẩn

Phút cao hứng thiêng liêng phút hạnh phúc tuyệt vời

Ngay cả phút kinh hoàng không xóa nổi

Một thế giới kín thầm đâu phát lộ cho ai

Những nhà thơ không thể bóp méo linh hồn

Đổ Trường

Tác giả gửi đến DienDanCTM

Nhà thơ Bùi Minh Quốc (trái) và nhà thơ Trần Mạnh Hảo (phải)

Thế hệ những nhà thơ đã trải qua chiến tranh, phần đông (các nhà thơ Miền Nam) đã bỏ nước ra đi. Những nhà thơ còn lại, tuổi đã cao và rơi rụng khá nhiều. Họ là những người ít nhiều đã tham gia trực tiếp vào cuộc chiến tàn khốc nhất của lịch sử dân tộc, kể từ khi lập quốc đến nay. Có thể nói, dù ở chiến tuyến nào và ý thức hệ có khác nhau, nhưng lòng yêu nước của họ, không ai có thể phủ nhận.

Sau năm 1975, những nhà thơ còn ở lại phải đương đầu với cuộc chiến khác không kém phần khốc liệt. Các thi sĩ thua trận, được đưa ra vùng núi cao Hoàng Liên Sơn để “học tập“ thành con người mới. Một số trong họ không thấy trở về. Một nhà thơ tôi quen, may mắn hơn, sau hàng chục năm, khóa “tu luyện“ kết thúc,  được con cháu đón sang Đức, bị chột, không còn viết lách gì được nữa. Không hiểu ở trong trại, họ cho “học tập“ những gì, sau mấy chục năm ở trời Tây, thế mà gặp ai bác vẫn co rúm người lại, cứ tưởng là mấy ông “thầy“ quản giáo trong trại. Khiếp thật! một nỗi ám ảnh đến kinh khủng. Nên mỗi lần nghĩ đến bác thi sĩ này, tôi lại nhớ đến truyện cực ngắn Hạt Thóc của Phù Thăng. Nhưng ngược lại, nhiều bác sau những năm tháng bị học tập, thần kinh càng thêm vững trãi. Khi trốn được ra nước ngoài, các bác cứ nhả đạn đều đều.

Ký ức vụn: Thằng Á, chị Du

Nguyễn Quang Lập

Thằng Á hơn mình hai tuổi, năm lớp bảy nó đã phổng phao như một gã đàn ông thực thụ. Mỗi lần thi đứa nào đái xa hơn, nó không có đối thủ, bắn một phát dài sáu, bảy mét. Bọn mình phục lăn.

Nó đã biết ăn diện. Luôn luôn bỏ áo vào quần, kể cả vác rựa đi rừng nó cũng quần áo chỉnh tề như đến lớp.

Túi quần sau nó nhét một cái bóp căng phồng, tất nhiên trong bóp toàn giấy loại. Nó còn găm thêm một dãy năm cái nắp bút Trường Sơn. Túi áo trên cũng một bóp căng cứng, năm cái nắp bút nhưng là nắp Kim Tinh, Hồng Hà.

Hồi này bút cũng là một vũ khí khoe giàu, ai cũng biết tụi nó toàn nắp bút thôi, cười, nó cứ mặc kệ, đeo đủ mười cái nắp bút cả hai túi.

Ký ức vụn: Ký ức năm hào

Nguyễn Quang Lập

Thủa bé đi học không sợ gì chỉ sợ đến ngày nộp học phí. Lương ba hình như 105 đồng, gọi là lương cao, nhưng bảy, tám miệng ăn, chưa đến nửa tháng đã hết tiền. Suốt cả thời kì ấu thơ của mình, nhà mình khi nào cũng khốn đốn chuyện nợ nần.

Có tám bào học phí, mua được 16 cái kẹo văn, mà lần nào về xin học phí mạ cũng gắt um lên: Đi học sau này có làm vương làm tướng chi không mà tháng nào cũng đòi tiền tao.

Mình ngồi khóc ri rỉ từ sáng đến chiều, cuối cùng mạ cũng cho. Mừng hết lớn.

Nhưng tháng sau lại lặp lại y xì tháng trước, khốn khổ vô cùng.

Có lần cô giáo nói: Nhà thầy Đạng mà không có tám hảo học phí à, vô lí. Nhục quá đã tính tự tử.

Ký ức vụn: Thằng sứt môi

Nguyễn Quang Lập

Đó là thằng Hoàn. Bạn học lớp năm của mình.

Mình học hết kì học lớp năm thì lên thung lũng Chớp Ri miền tây Quảng Bình. Hồi này chiến tranh dữ dội, các gia đình đều có chủ trương đưa con đi nhiều nơi, chết đứa này còn đứa khác.

Buổi học đầu tiên đã có sự cố. Mình ngồi gần con Sử. Con bé xinh nhất lớp. Ở cái nơi gái trai đứa nào đứa nấy đen thui, tóc vàng heo thì con Sử trắng bóc, tóc mượt, cười lại có lúm đồng tiền chấm phẩy.

Mình thỉnh thoảng nhìn sang con Sử cố tình làm quen nhưng nó cứ gật gù, mắt lờ đờ như đứa mất ngủ. Đột nhiên nó đứng vụt lên kêu to: "Em thưa cô!" rồi lăn đùng ra bất tỉnh.

Mình ngồi há hốc mồm không biết nói gì làm gì, nhưng cả lớp thì bình tĩnh lắm. Về sau mới biết con Sử xốt rét ác tính, căn bịnh thường tình ở thung lũng này.

Ký ức vụn: Thằng hai đầu gối

Nguyễn Quang Lập
Chúng tôi hân hạnh gởi đến quí độc giả tác phẩm Ký Ức Vụn, bao gồm nhiều câu chuyện ngắn thâm thúy, của nhà văn Nguyễn Quang Lập - một người đã được công luận biết đến qua những tin tức, tường thuật, và nhận xét xâu sắc trên trang blog Quê Choa.
Xin trân trọng giới thiệu.
BBT - DienDanCTM 

*

Thằng hai đầu gối

Đó là thằng Dư, ở sát ngay sau hồi nhà mình.

Cái xóm nhà mình ngày xưa giống y chang cái nồi lẩu đủ món sang hèn. Một nhà ăn mày, một nhà giáo viên, một nhà bí thư tỉnh ủy, một nhà cướp giật, một nhà đĩ điếm, một nhà giáo sư, một nhà buôn lậu. Nhưng là một cái xóm hòa thuận nhất thị trấn vì không nhà nào thèm dây với nhà nào.

Nhà thằng Dư có ba mẹ con, mẹ nó hành nghề đĩ điếm đẻ ra ai đứa, nó là thằng Dư, em gái nó là Thừa, chắc mẹ nó nghĩ giá không đẻ đứa nào thì mới đủ.

Nhà nó về ở sau nhà mình khi nó 12 tuổi, em nó 2 tuổi. Mạ nó tên gì mình không nhớ nữa, chỉ nhớ như in sáng nào mạ nó rời nhà vào Đồng Hới hành nghề thì cả xóm đều biết.

Không hiểu sao cứ ra khỏi nhà mười bước thì bà mới quay lại gọi Dư ơi! Rồi dặn thàng Dư nấu cái này nấu cái kia, thằng Dư dạ, bà đi thêm mười bước nữa lại Dư ơi, lại dặn lấy cái này lấy cái kia, thằng Dư dạ, bà đi thêm mười bước nữa lại Dư ơi, lại dặn mua cái này mua cái kia, lại dặn trông em thế này cho em ăn thế kia…Có chục lần như vậy rồi bà mới đi hẳn.

Ký ức vụn: Con "ăn ruồi"

Nguyễn Quang Lập
Chúng tôi hân hạnh gởi đến quí độc giả tác phẩm Ký Ức Vụn, bao gồm nhiều câu chuyện ngắn thâm thúy, của nhà văn Nguyễn Quang Lập - một người đã được công luận biết đến qua những tin tức, tường thuật, và nhận xét xâu sắc trên trang blog Quê Choa. 
Xin trân trọng giới thiệu.
BBT - DienDanCTM 

Con ăn ruồi

Đấy là biệt danh của chị Thuận, người cùng thị trấn Ba Đồn, học cùng lớp với mình.

Chuyện Con ăn ruồi dân thị trấn những ai sống những năm 1960-1966 đều biết cả. Mình gọi bằng chị vì khi đi học lớp một chị đã 13 tuổi. Chị nổi tiếng ăn ruồi từ khi chị ba tuổi. Chừng đó tuổi chị chụp ruồi để ăn, ăn mãi đâm nghiện.

Về sau ba mạ chị phát hiện ra, hết ngăn cấm đến dọa dẫm, đánh đập... chị vẫn không chừa. Hoạt động ăn ruồi của chị lúc đầu công khai, sau bị đánh nhiều quá thì bán công khai, sau vào lớp có giáo dục, có văn hóa, đã biết con ruồi là giống hiểm nguy, hai chân của nó vi trùng rất nhiều thì chị đi vào hoàn toàn bí mật.

Hiện tượng văn học - Nhà văn một-tác-phẩm: Margaret Mitchell và Harper Lee

Trùng Dương - DienDanCTM

 

Trong văn học sử Hoa Kỳ có hai hiện tượng nổi bật với nhiều điểm giống nhau, đó là nữ văn sĩ Margaret Michell với cuốn Gone With The Wind (1936) và nữ văn sĩ Harper Lee với cuốn To Kill A Mockingbird (1960). Cà hai cuốn tiểu thuyết cùng có bối cảnh là miền Nam Hoa Kỳ, cùng khai thác đề tài xung đột chủng tộc (da trắng và da đen), cùng bán được mỗi cuốn trên 30 triệu ấn bản (tính tới năm 2008). Cả hai tác phẩm lại cùng được giải Pulitzer danh giá, đã được dịch ra nhiều thứ tiếng, và dựng thành phim rất thành công, chiếm được nhiều giải Oscar.

‘Cởi truồng đứng giữa ngã tư’

Dương Phạm

Dương Phạm

Nhân đọc bài báo ‘Chuyện rắc rối từ một bức tranh’ trên website của báo Thể thao Văn hóa, tôi lại bần thần nghĩ đến hàng loạt những triển lãm tranh, ảnh nude bị đình chỉ và đến những ‘đống’ tác phẩm bị xếp xó bởi một lý do vô cùng kiên định: ‘Trái với thuần phong mỹ tục’. 

Kể ra nghệ sĩ nước nhà cũng cứng đầu, bao lần bị từ chối mà vẫn cứng đầu theo đuổi con đường ‘nghệ thuật cởi truồng’ (dịch một cách dân dã của cụm từ ‘art nude’). 

Khi tôi học cấp I, mỗi khi có cảnh hôn nhau trên tivi, bố mẹ đều bảo tôi nhắm mắt. Tôi hỏi tại sao, bố mẹ tôi bảo ‘vì đây là chuyện của người lớn’. Đến khi học cấp II, mỗi khi có cảnh trai

Câu đối và Thơ khai bút: BUỒN VUI NĂM RỒNG

Hà Sĩ Phu

Nếu không thể gượng làm vui được nữa 

Thì nỗi buồn chia nửa cũng vui vui…

HSP

VUI XUÂN MỘT TÝ

TRỜI NHỎ NHƯ QUẢ BÍ!

Tôi viết “Mừng Xuân, mừng Đất nước”

Trời hỏi: – Sao để Xuân lên trước?

Tâu rằng: Mùa Xuân là Đất Trời

Có Trời mới có người!

Trời bảo: – Biết Lễ, thế là… được!

Gật gù, Trời lại khen:

Tiểu-tử như chú em

Tiếng Ru

Băng Sơn - Mai Hương (Radio CTM) 

Nếu sữa mẹ là món quí nhất về vật chất thì tiếng ru là món ăn tinh thần quí nhất đối với con người ngay từ ngày đầu tiên được làm người, dù sau này hạnh phúc hay gian nan thế nào đi nữa. Nhà thơ Mạc Phương Đình đã nói về lời ru của mẹ ông như sau:

Con khôn lớn bằng lời ru của Mẹ
những lời ru thấm đẫm bốn quai nôi
Mẹ đã mất nhưng lời ru còn đó
trong tim con tha thiết đến muôn đời.

Thật vậy, có đọc bài thơ Thèm Một Lời Ru của tác giả Nguyễn Hải Thảo mới thấu hiểu hết nỗi lòng của người con suốt đời đi tìm mẹ, suốt đời khao khát đi tìm một tiếng hát ru:

National Geographic: Những tấm ảnh đẹp nhất trong năm

DienDanCTM
Những tấm ảnh được National Geographic bình chọn là ảnh đẹp nhất trong năm 2011, xin chia sẻ cùng các bạn.

Người Nghệ Sĩ “Quay Lưng Vào Khán Giả”!

Nam Lộc

Khi đọc hàng chữ “người nghệ sĩ quay lưng vào khán giả”, chắc ai cũng mường tượng đến một người nghệ sĩ nổi tiếng, lớn tuổi, có một quá trình hoạt động lâu dài trên con đường nghệ thuật. Nhưng bỗng dưng chán nản, quyết định bỏ cuộc, rồi “quay lưng vào khán giả”! Hoặc cũng có thể nghĩ rằng, đây là hành động “phản bội” lại khán giả ái mộ của một người nghệ sĩ!

11 tấm ảnh khiến nhân loại bàng hoàng

Quỳnh Chi (VRNs)

Hôm nay là ngày 3 số “11”, Quỳnh Chi gởi đến chúng ta 11 tấm ảnh , mà theo tác giả sưu tầm và viết lời bình luận này, thì những bức ảnh này làm cho nhân loại bang hoàng. Trong đó có một tấm của Việt Nam, mới xuất hiện vào mùa hè vừa qua.

Người ta thường nói rằng, mỗi bức ảnh có giá trị bằng hàng ngàn lời nói. Nhưng mỗi bức ảnh dưới đây không chỉ giá trị bằng ngàn lời nói, mà chúng là cả một câu chuyện lớn lao, một câu chuyện đủ sức mạnh để thay đổi thế giới và gây xúc động mạnh trong mỗi chúng ta. Dưới đây là 11 bức ảnh từng gây chấn động trên toàn thế giới:

  

1. Sự đau đớn của Omayra Sanchez (Frank Fourier)