Ls. Ngô Ngọc Trai
VRNs - Hà Nội
Kính gửi Quý vị luật sư đồng nghiệp,
Chế định bắt tạm giam được quy định trong Bộ luật tố tụng
hình sự là một biện pháp ngăn chặn bị can bị cáo tiếp tục thực hiện hành vi phạm
tội hoặc bỏ trốn. Tuy vậy lâu nay việc bắt tạm giam đã bị lạm dụng biến tướng
thành một hình thức truy bức nhục hình. Là một luật sư đã chứng kiến nỗi oan
sai khốn khổ của nhiều người, tôi muốn góp ý tới các cơ quan chức năng xem xét
sửa đổi các quy định pháp luật để vừa đảm bảo đấu tranh phòng chống tội phạm vừa
bảo vệ các quyền công dân.
Nội dung này cũng là hưởng ứng chương trình cải cách tư pháp
mà nhà nước ta đang chủ trương, chủ tịch nước là Trưởng ban cải cách tư pháp
Trung ương. Để ý kiến được các cấp các ngành quan tâm giải quyết, kính mong được
Quý vị đồng nghiệp có tiếng nói ủng hộ.
Xin trân trọng cảm ơn.
(Xem nguyên văn đơn kiến nghị dưới đây):
(Xem nguyên văn đơn kiến nghị dưới đây):
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
Hà Nội, ngày 4 tháng 11 năm 2012
ĐƠN KIẾN NGHỊ
(Đề nghị chấn chỉnh lại hoạt động bắt giam và hỏi cung của
cơ quan điều tra)
Kính gửi:
- CHỦ TỊCH NƯỚC TRƯƠNG TẤN SANG
- QUỐC HỘI VIỆT NAM
- BỘ TRƯỞNG BỘ CÔNG AN TRẦN ĐẠI QUANG
- THỦ TRƯỞNG CƠ QUAN ĐIỀU TRA CÁC CẤP
- CÁC LUẬT SƯ VIỆT NAM
- CÁC CƠ QUAN BÁO CHÍ
I/ NGƯỜI KIẾN NGHỊ
Tôi là: Ngô Ngọc Trai, Luật sư thuộc Đoàn luật sư tỉnh Nam Định
II/ CĂN CỨ PHÁP LÝ THỰC HIỆN VIỆC KIẾN NGHỊ
Hiến pháp Việt Nam năm 1992 quy định: Điều 53. Công dân có
quyền tham gia quản lý Nhà nước và xã hội, tham gia thảo luận các vấn đề chung
của cả nước và địa phương, kiến nghị với cơ quan Nhà nước.
Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Điều 93 quy định:
Cơ quan, tổ chức và công dân có quyền đề nghị cơ quan nhà nước có thẩm quyền
xem xét việc sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ hoặc đình chỉ việc thi hành văn
bản quy phạm pháp luật.
III/ NỘI DUNG VẤN ĐỀ KIẾN NGHỊ
Bắt tạm giam là một biện pháp ngăn chặn được quy định trong
Bộ luật tố tụng hình sự, mục đích là nhằm ngăn chặn bị can bị cáo tiếp tục phạm
tội hoặc bỏ trốn. Tuy nhiên trong nhiều trường hợp việc bắt tạm giam đã biến tướng
thành một hình thức truy bức nhục hình, và thực chất đó chính là một hình thức
truy bức nhục hình.
Bộ luật tố tụng hình sự, Điều 6 quy định: Nghiêm cấm mọi
hình thức truy bức, nhục hình.
Xét điều kiện giam giữ người trong giai đoạn điều tra ở Việt
Nam hiện nay, phòng giam thì chật hẹp, điện nước sinh hoạt thiếu, thức ăn nghèo
dinh dưỡng, có hiện tượng bị người giam giữ chung hành hạ, không được thăm gặp
người thân, không được tiếp cận với sách báo truyền hình… Với điều kiện giam giữ
như vậy con người sẽ suy kiệt về sức khỏe, sa sút về tinh thần, lợi dụng tình
trạng đó để lấy lời khai đó chính là một hình thức truy bức nhục hình.
Một bị can tại huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa bị Cơ quan cảnh
sát điều tra công an huyện Tĩnh Gia khởi tố về tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt
tài sản, giai đoạn đầu điều tra khi được tại ngoại bị cáo chối tội. Sau đó cơ
quan điều tra liền ra lệnh bắt giam, kể từ đó lời khai của bị cáo là nhận tội.
Khi ra tòa bị cáo khai rằng đã bị cán bộ điều tra cho uống rượu và dụ dỗ nếu
khai nhận tội sẽ cho về với vợ con, thế là bị cáo nhận tội. Bị cáo cũng khai rằng
trong thời tiết mùa đông rét mướt nhưng bị những người giam giữ cùng bắt phải tắm
mỗi ngày hai lần. Do đó mà khi ra tòa bị cáo đã suy kiệt sức khỏe, tòa án phải
dừng phiên tòa để cán bộ y tế bệnh viện huyện sang cấp cứu, phiên tòa phải hoãn
lại.
Bị cáo Hàn Đức Long bị Tòa án nhân dân tỉnh Bắc Giang tuyên
án tử hình về tội Giết người và hiếp dâm trẻ em, bị cáo hiện đang chờ thi hành
án. Trong các lời khai bị cáo đều nhận tội, bản tự khai do chính tay bị cáo viết
cũng nhận tội, nhưng khi ra tòa bị cáo lại chối tội. Khi được hỏi tại sao bị
cáo khai nhận tội với cơ quan điều tra, có biết rằng với tội danh như thế nhận
tội là chịu mức án tử hình không thì bị cáo trả lời rằng: Bị cáo bị hành hạ tưởng
rằng sẽ chết ngay trong khi giam giữ, bị cáo phải nhận tội để có cơ hội được sống
ra trước tòa mà nói lên sự thật không phạm tội, bị cáo sợ rằng mình sẽ chết mà
không được gặp mặt vợ con để nói rằng mình bị oan. Bị cáo khai rằng bị cán bộ
điều tra yêu cầu viết theo lời cán bộ điều tra đọc, khi không viết liền bị cán
bộ điều tra dùng chiếc bút bi đâm thẳng vào bàn tay. Đây là vụ án thảm thương
oan khuất kéo dài từ năm 2005, cơ quan điều tra vụ này chính là cơ quan điều
tra vụ án Lê Văn Luyện, thẩm phán xử án vụ này chính là thẩm phán xử vụ Lê Văn
Luyện. Vụ Lê Văn Luyện các cơ quan đã làm rất tốt, nhưng trong vụ án Hàn Đức
Long các cơ quan đều đã sai lầm.
Thực tế lâu nay một số cơ quan điều tra đã lạm dụng việc bắt
tạm giam gây phản ứng bất bình. Vụ việc nhà báo Hoàng Khương bị khởi tố điều
tra về tội đưa hối lộ, là một nhà báo có nhân thân tốt, nơi cư trú rõ ràng,
không có dấu hiệu gì sẽ bỏ trốn hoặc tiếp tục phạm tội, có thể áp dụng biện
pháp cấm đi khỏi nơi cư trú, nhưng cơ quan điều tra cũng bắt giam.
Gần đây cô gái Nguyễn Phương Uyên bị bắt giam về hành vi
tuyên truyền chống nhà nước. Một cô gái sinh viên mới 20 tuổi có gương mặt hiền
lành xinh xắn, có nhân thân và nơi cư trú rõ ràng, không có gì cho thấy cô gái
sẽ bỏ trốn hoặc tiếp tục phạm tội, chỉ cần giao cho địa phương và cấm đi khỏi
nơi cư trú là được, việc gì phải bắt giam?
Vụ việc cô Nguyễn Thị Bích Trang nhân viên của trường Đại học
Tân Tạo bị bắt giam về hành vi lợi dụng các quyền tự do dân chủ cũng bộc lộ sự
lạm dụng của cơ quan điều tra. Đây là tội danh thuộc trường hợp ít nghiêm trọng
có thể áp dụng biện pháp cấm đi khỏi nơi cư trú nhưng cũng bị bắt giam. Có
thông tin cho biết khi mới bị bắt cô gái bị buộc gọi điện về cơ quan nói dối rằng
bận việc riêng không đi làm được. Một chi tiết nhỏ như thế cho thấy hiện tượng
bức cung, khi mới bị bắt đã như vậy liệu khi bị giam giữ nhiều tháng cô gái còn
bị buộc khai báo nói dối những điều gì khác nữa?
Xét về bản chất con người thì không ai phản bội lại chính
mình. Việc có lời khai ngày hôm nay có thể là tài liệu chống lại mình ngày mai
thì bình thường không ai muốn khai báo. Trong thực tế, chỉ do bị truy bức nhục
hình thì người ta mới phải khai báo.
Xét về bản chất của luật pháp, việc điều tra xử lý tội phạm
chính nhằm bảo vệ luật pháp, bảo vệ các quyền công dân, như vậy việc bức hiếp
buộc bị can phải khai báo lại đã xâm phạm tới một quan hệ pháp luật khác cũng
được pháp luật bảo vệ, đó là quan hệ pháp luật về quyền được bảo vệ tính mạng,
sức khoẻ, danh dự nhân phẩm của công dân.
Như vậy việc xử lý vụ án ban đầu mang ý nghĩa tốt, tích cực
đã được thực hiện bằng những cách thức phản lại chính ý nghĩa ban đầu của nó.
Đây rõ ràng là sự bất dung hòa về thang giá trị giữa phương tiện và mục tiêu.
Hiện tượng lạm dụng việc bắt giam xuất phát từ quy định pháp
luật mang nặng yếu tố bạo lực không phù hợp với các giá trị của luật pháp văn
minh. Với điều kiện giam giữ như nêu trên và thời gian giam giữ kéo dài sẽ khiến
bị can tuyệt vọng buông xuôi, lợi dụng tình trạng đó để lấy lời khai đó chính
là lạm dụng việc bắt giam, nhiều trường hợp dẫn đến oan sai như vụ án Hàn Đức
Long ở Bắc Giang và vụ án ở Tĩnh Gia, Thanh Hóa như nêu trên.
Để tránh tình trạng lạm dụng việc bắt tạm giam, cần sửa đổi
Bộ luật tố tụng hình sự, thay vì quy định nghiêm cấm mọi hình thức truy bức, nhục
hình, nên quy định bị can có quyền giữ im lặng hoặc chỉ đồng ý khai báo khi có
sự tham gia của luật sư bào chữa. Khi đó việc bắt tạm giam vẫn có tác dụng ngăn
chặn mà không bị lạm dụng để bức cung vì khi lấy lời khai đã có mặt luật sư bào
chữa, việc bắt tạm giam trở lại nguyên nghĩa là một hình thức ngăn chặn.
IV/ KIẾN NGHỊ
- Chủ tịch nước Trương Tấn Sang là Trưởng ban chỉ đạo cải
cách tư pháp Trung ương, kính mong chủ tịch lưu tâm tới hoạt động điều tra, bắt
giam và hỏi cung hiện nay. Cải cách tư pháp là vấn đề rộng lớn lâu dài, qua từng
sự việc cụ thể sẽ cho thấy những khiếm khuyết của luật pháp ảnh hưởng tới sự
yên lành của nhân dân, kính mong chủ tịch lưu tâm.
- Quốc hội là cơ quan ban hành Bộ luật tố tụng hình sự, văn
bản này hiện đang được lấy ý kiến góp ý sửa đổi, kính mong Quốc hội lưu tâm tới
hoạt động bắt giam và hỏi cung. Đề nghị sửa đổi quy định nghiêm cấm mọi hình thức
truy bức, nhục hình thành quy định người bị tạm giữ, bị can, bị cáo được quyền
giữ im lặng, và chỉ chấp nhận lời khai là chứng cứ khi việc lấy lời khai có sự
tham gia của luật sư bào chữa.
- Đề nghị Bộ trưởng Bộ công an, Thủ trưởng cơ quan điều tra
các cấp quan tâm tới vấn đề bắt giam và hỏi cung của các cơ quan điều tra, đề
nghị có hoạt động thanh tra kiểm tra và xử lý những sự việc sai phạm.
- Đề nghị các luật sư đồng nghiệp hưởng ứng chương trình cải
cách tư pháp của nhà nước, có tiếng nói phản ánh những khiếm khuyết của pháp luật
và những lạm dụng trong thực thi luật pháp, góp phần xây dựng một nền tư pháp tốt
đẹp cho Việt Nam.
- Kính mong các cơ quan báo chí quan tâm đưa tin phản ánh, ủng
hộ chương trình cải cách tư pháp do chủ tịch nước đứng đầu.
Xin trân trọng cảm ơn!
Người kiến nghị
Đã ký
Luật sư Ngô Ngọc Trai
RSS Feed
Facebook
Twitter
0 comments:
Đăng nhận xét