 |
| Mức án cao nhất đề nghị cho ông Đoàn Văn Vươn là 72 tháng tù |
Viện Kiểm Sát Hải
Phòng hôm nay đề nghị mức phạt từ 42 đến 72 tháng tù giam đối với các bị cáo
trong gia đình ông Đoàn Văn Vươn ở Tiên Lãng, được cho là bằng nửa mức
thấp nhất của khung hình phạt.
Dù không bảo vệ pháp
lý cho vụ Tiên Lãng nhưng từng khuyến cáo đây là vụ án lịch sử phải được
xử lý thế nào cho thuận lòng dân, luật sư Trần Vũ Hải nhận định rằng đề
xuất của Viện Kiểm Sát là không phù hợp với hiện thực và thực tế khách quan vào
khi phiên xử bước sang ngày thứ ba.
Tội giết người?
LS Trần Vũ Hải: Mức án đối với Đoàn Văn Vươn, Đoàn văn Quí và
Đoàn Văn Sịnh người thì 54 tháng, người 42 tháng, người 48 tháng. Vai trò chủ
mưu là ông Đoàn Văn Vươn, còn Đoàn Văn Vệ thì cho rằng thuộc loại chuẩn
bị phạm tội nên được hưởng án treo. Hai bà vợ của Đoàn Văn
Vươn và Đoàn Văn Quí thì cho án treo về tội chống người thi hành công vụ.
Tôi nghĩ rằng thứ nhất
họ phải giữ quan điểm rằng các bị cáo có tội. Thứ hai, đương nhiên họ có bị áp
lực từ phía trung ương cũng như từ phía dư luận, thì mức án để các bị cáo không
quá phẫn uất và dư luận không quá phản đối nên họ cũng đã cân nhắc ở mức mà
theo họ là thấp hơn so với mức theo luật định, tức bằng ½ mức thấp nhất
theo luật định. Đấy là lập luận của họ.
Cá nhân tôi cho rằng
tội danh chống người thi hành công vụ và tội danh giết người trong trường hợp
này mà áp dụng đối với các bị cáo là không thoả đáng. Nhiều bị cáo, thí dụ bị
cáo Thương và bị cáo Vệ, lẽ ra phải được đề xuất là vô tội. Còn đối với hai bị
cáo Đoàn Văn Vươn và Đoàn Văn Sịnh thì không thể qui họ về tội giết người bởi
vì không có người nào chết và cũng không chứng minh được rằng họ đã cố ý giết
ai. Theo như các bị cáo thì họ chỉ có đe dọa cuộc cưỡng chế này thôi, đồng thời
để cảnh tỉnh cho dư luận biết để sau này quyền lợi của gia đình họ được đáp ứng
phần nào. Đấy là mục đích của họ thì chúng tôi cho rằng họ không cố ý giết
người, không có người chết nên không thể qui tội họ cố ý giết người. Vì thế đề
xuất của Viện Kiểm Sát là không thỏa đáng, không phù hợp với hiện thực và thực
tế khách quan.
Thậm chí chúng tôi
được biết có những thông tin rằng lãnh đạo cơ quan tư pháp, chính quyền và đảng
bộ địa phương cũng đang mong muốn có sự chỉ đạo của trung ương và theo
nguồn tin chúng tôi được biết thì chính quyền trung ương cho rằng địa phương
phải tự giải quyết như thế nào hợp lòng dân và hợp với pháp luật Việt Nam. và
giải quyết như thế nào. Đấy là chuyện của họ và chúng ta chờ đợi xem ngày mai
họ sẽ giải quyết như thế nào.
Thanh Trúc: Thưa luật sư Trần Vũ Hải, chắc ông cũng rõ
trong phiên xử ngày thứ nhất bị cáo Đoàn Văn Vệ khai trong quá trình điều tra
có một điều tra viên đưa điện thoại cho anh Vệ gọi về cho vợ để đưa cho điều
tra viên một lần 20 triệu và một lần 10 triệu với lời hứa sẽ lo cho
anh Vệ không có tội nhưng sau đó không thấy kết quả vì thế anh Vệ đề nghị
thay đổi điều tra viên mà không được đáp ứng.Bước sang ngày xử thứ hai, truyền
thông trong nước loan tin vào khi các bị cáo và phía công an không bên nào chịu
nhận đã nổ súng trước thì phiên tòa đột ngột dừng lại. Ông nghĩ thế nào về hai
trường hợp này?
Tránh gây ảnh hưởng
bất lợi
LS. Trần Vũ Hải: Các luật sư cũng cố gắng đặt vấn đề rằng xem
xét nguyên nhân của vụ án là chính quyền địa phương đã ra các quyết định trái
pháp luật vân vân... Nhưng theo luật sư Triển có nói thì các vị thẩm phán đã cố
tình không muốn nghe, nói rằng chỉ tập trung vào những vấn đề của vụ nổ súng
ngày 5 tháng Giêng 2012 mà thôi.
Tức là họ không muốn
có những gì khác liên quan đến vụ án này mà ảnh hưởng xấu đến họ. Trong vụ này
Đoàn Văn Vệ có nói điều đó và theo như chị Hiền nói thì vợ của Đoàn Văn Vệ cũng
thừa nhận điều đấy. Theo tôi thì đây là việc nghiêm trọng, lẽ ra Viện Kiểm Sát
tại thời điểm đấy phải kiểm tra ngay, phải đề nghị Đoàn Văn Vệ và cả vợ Đoàn
Văn Vệ phải có một tờ trình ngay xem lời khai có hợp hay không. Bởi vì hiện nay
hai người vẫn đang bị cách ly với nhau, nếu lời khai của hai người đang cách ly
với nhau mà rõ thì phải tin rằng những lời khai đấy là đúng vì cho đến giờ phút
này họ không được phép gặp gỡ nhau. Toà án có thể yêu cầu Viện Kiểm Sát phải
làm ngay việc đó vì liên quan đến vấn đề xâm phạm hoạt động tư pháp của Việt
Nam.
Vấn đề thứ hai, trong
cuộc tranh luận về nổ súng trước nổ súng sau thì cần làm rõ ai là người
tấn công trước. Theo công an huyện Tiên Lãng thì họ không tấn công trước, họ
chỉ đến và thuyết phục còn sau đó mới là công an Hải Phòng tiếp viện còn như
thế nào đó thì họ không biết.
Tôi nghĩ pháp luật
cũng muốn tìm hiểu là sự thật phải chăng có một âm mưu tấn công, tức là tấn
công quyết liệt thể hiện qua các băng video ngay từ đầu, còn việc công an Tiên
Lãng đến thực ra chỉ là châm ngòi cho việc mà họ cho rằng họ lấy cớ xảy ra. Nếu
cuộc tranh luận và cuộc xét hỏi này làm rõ được các vấn đề thì rõ ràng là bất
lợi cho phía công an Hải Phòng. Lẽ ra vấn đề phải được làm rõ nhưng chính công
an Hải Phòng là người điều tra cho nên sẽ không bao giờ khách quan. Không có cơ
quan độc lập khác như Bộ Công An hoặc Viện Kiểm Sát nên không có khách quan
trong vụ này.
Toà án và các vị thẩm
phán toà án cũng là các đảng viên, cũng theo chỉ đạo của ông bí thư thành uỷ mà
trước đây cũng là một sĩ quan ngành công an. Chắc rằng người ta cũng lo ngại có
việc vỡ lở nào đấy ngoài tầm kiểm soát của mình trong phần tranh luận và
họ tìm cách dừng phiên toà để vấn đề này không còn sôi lên được. Thậm chí là
ông trưởng công an huyện hình như đã được khuyên trước cho nên tìm mọi cách né
tránh các câu hỏi trực tiếp của ông luật sư Trần Đình Triển .
Họ nhận thấy vấn đề
bất lợi nếu như cuộc xét hỏi công khai làm rõ rằng cuộc tấn công huỷ diệt những
người không muốn tấn công nữa và chấp nhận đầu hàng trốn chạy. Thậm chí là có
phụ nữ mà trong khi đó luật Việt Nam nói chung là cấm bắn phụ nữ trừ trường hợp
phụ nữ ấy bắn lại, mà theo toà thì họ đã rút chạy. Làm rõ như thế tại tòa là
làm cho công an Hải Phòng mất mặt và làm rối tình hình đối với chính quyền nên
chính quyền đã chận ngay, họ sẽ tìm cách không bao giờ lập lại một điểm coi như
là không hay đối với mình.
Xin cảm ơn luật sư Trần Vũ
Hải với những lời phân tích cũng như thời giờ của ông.
*
Ý kiến công luận về mức án đề nghị
trong vụ án Đoàn Văn Vươn
Ba bị cáo chính trong
vụ án được gọi là vụ án Đoàn Văn Vươn bị luận tội giết người, và đề nghị mức án
từ 42 đến 54 tháng tù.
Hai người vợ của các
ông Đoàn Văn Vươn, Đoàn Văn Quý bị luận tội chống người thi hành công vụ, hưởng
án treo.
Nhẹ nhõm về án phạt
Công luận trong nước
phần đông tỏ ra nhẹ nhõm trước bản án mà đa số cho là đã được giảm nhẹ, trong
tình hình căng thẳng của xã hội với những vụ chống đối sôi nổi của nông dân đối
với những vụ cưỡng chế đất đai, chưa kể những vụ khiếu nại triền miên từ năm
này qua năm khác.
Tuy nhiên, dù tỏ ra có
đôi chút “nhẹ nhõm” về mặt án lệnh, hầu hết những người được hỏi ý kiến đều
không hài lòng về mặt pháp lý của tội danh mà tòa án gán cho các bị cáo.
Tiến sĩ Hà Sĩ Phu nhận
xét:
“Cái này nó cũng hơi
bất ngờ, trước đấy cũng có vài phán đoán là trong tình hình này thì các ông ấy
phải làm rất căng tại vì sợ nông dân nổi dậy. Có cả dự án tha hồ bắn người nếu
thấy chống đối, tức là tình hình rất căng. Nhưng mà nó có hai mặt, khi tình
hình căng thẳng thì họ dùng căng thẳng để đối lại. Tôi nghĩ đây là đối sách mà
các vị tháo kíp nổ thôi. Kíp nổ đó không phải là trí thức mà là ở người dân lao
động, người nông dân nên các vị ấy phải đề phòng chứ không coi nhẹ nổi đâu.”
LS Trần Vũ Hải, không
phải là luật sư bào chữa của các bị cáo tại tòa, cũng nêu nhận định với tư cách
một người quan sát khách quan:
"Tôi nghĩ,
thứ nhất, họ phải giữ quan điểm rằng các bị cáo có tội. Thứ hai, đương
nhiên họ có bị áp lực từ phía trung ương cũng như từ phía dư luận, thì mức án
để các bị cáo không quá phẫn uất và dư luận không quá phản đối nên họ cũng đã
cân nhắc ở mức mà theo họ là thấp hơn so với mức theo luật định,
tức bằng ½ mức thấp nhất theo luật định. Đấy là lập luận của họ."
Kiến trúc sư Trần
Thanh Vân phát biểu:
“Hôm nay vụ Đoàn Văn
Vươn tôi cho là phía Hải Phòng họ đã bắt đầu xuống nước một chút tức là họ đã
đưa án đề ghị của họ là 5-6 năm tù. Như vậy nếu so với mức án thấp nhất của
người can tội giết người là 12 năm tù, cao nhất là xử tử mà họ đề nghị có
5-6 năm thôi là đã thấp rồi.
Ưu tư vì tội danh
Tuy nhiên người ta
không tìm thấy một ý kiến nào hài lòng về tính cách pháp lý trong các phán
quyết và tội danh trạng của các thẩm phán và đại diện Viện Kiểm Sát Nhân dân,
tức thành phần công tố trong các phiên tòa. Hệ thống hành chính cũng như
hệ thống tư pháp do các đảng viên Cộng Sản nắm giữ và điều hành đều bị chỉ
trích rất gay gắt.
Kiến trúc sư Trần
Thanh Vân nói tiếp:
"(… Tòa án đã bắt
đầu xuống nước một chút).. nhưng họ vẫn là những kẻ ngoan cố vì chưa chịu
bỏ cái tội danh giết người đi, tại sao như vậy?
Tại vì không phải một
người sai mà cả toàn bộ cấp chính quyền, công an, Viện kiểm sát Hải Phòng đều
sai. Qua đó chứng tỏ rằng trên bảo dưới không nghe bởi vì vụ Đoàn Văn Vươn đã
nổ ra hơn một năm rồi ít ra cũng đã có một ông tuy đã về hưu nhưng rất có quyền
thế là ông Chủ tịch nước Lê Đức Anh đã can thiệp. Sau đó ông Thủ tướng Nguyễn
Tấn Dũng cũng can thiệp nhưng họ cũng không nghe. Tập đoàn Hải Phòng rất là
ngoan cố. Bây giờ theo tôi nghĩ đánh rắn thì phải đánh dập đầu. Bây giờ họ có
xuống nước nhưng nếu chưa dập đầu thì họ sẽ làm những việc khác nữa.”
Luật sư Trần Vũ Hải
cho rằng:
"Mục đích của họ
thì chúng tôi cho rằng họ không cố ý giết người, không có người chết nên không
thể qui tội họ cố ý giết người. Vì thế đề xuất của Viện Kiểm Sát là không thỏa
đáng, không phù hợp với hiện thực và thực tế khách quan.
Thậm chí chúng tôi
được biết có những thông tin rằng lãnh đạo cơ quan tư pháp, chính quyền và đảng
bộ địa phương cũng đang mong muốn có sự chỉ đạo của trung ương và theo
nguồn tin chúng tôi được biết thì chính quyền trung ương cho rằng địa phương phải
tự giải quyết như thế nào hợp lòng dân và hợp với pháp luật Việt Nam. và giải
quyết như thế nào . Đấy là chuyện của họ và chúng ta chờ đợi xem ngày mai
họ sẽ giải quyết như thế nào."
Nghệ sĩ điện ảnh Kim
Chi, người nổi tiếng với tuyên bố không nhận treo bằng khen của Thủ tướng trong
nhà, vẫn cho là bản án này quá nặng nề và còn trái pháp luật. Bà còn cho rằng
“một ngày tù cũng không phải là nhẹ”:
“Trước sau gì thì
người ta tự vệ là người ta không có tội. Tài sản người ta bị chiếm đoạt
mà làm vậy, người ta phản ứng thì người ta không có tội gì hết. Cách xử của mấy
vị này không phải là xử Đoàn Văn Vươn đâu mà đây là cú phủ đầu những ai dám
chống giành lại đất đai thì hãy đợi đấy hãy coi chừng. Cho nên một ngày tù cũng không phải là nhẹ bởi vì người ta có quyền tự vệ bảo vệ tài
sản.”
Hệ thống chính đáng, và quyền con người
Xét vấn đề trên bình
diện rộng lớn hơn của một xã hội trong cộng đồng quốc tế, tổ chức theo dõi nhân
quyền quốc tế Human Rights Watch cho rằng vụ án chứng tỏ Việt Nam chưa có hệ
thống pháp lý chính đáng, còn che đạy rất nhiều hành vi tiêu cực của các đảng
viên cầm quyền, và chưa học được bài học tôn trọng quyền con người.
Ông Phil Robertson,
phụ trách khu vực châu Á của Human Rights Watch nhận định:
“Mối liên quan giữa
việc trưng dụng đất và các quan chức tham nhũng trong bối cảnh thiếu tính pháp
lý là điều mà những người dân thường Việt nam sẽ ghi nhớ. Việc những công dân
tụ tập quanh phiên tòa bị bắt bớ chứng tỏ nhà cầm quyền Việt nam muốn xóa đi vụ
việc mà không học được bài học về sự cần thiết phải tôn trọng quyền con người
và pháp quyền ở Việt nam.”
Tiến sĩ Hà Sĩ Phu nhận
xét:
“Tôi nghĩ khi cái anh
toàn trị thì mọi thứ đều là phương tiện hết. Bây giờ làm thế nào cho những cái
ấy có giá trị thật thì nó là sự đấu tranh rất lâu dài. Họ bỏ cái tư tưởng độc
quyền ấy đi thì mới được. Hiện nay công an cũng là phương tiện, quân đội cũng
là phương tiện, hiến pháp cũng là phương tiện. Họ muốn dùng nhân dân cũng là
phương tiện luôn thì không được…”
Tuy nhiên cũng có ý
kiến trong giới thức giả của Việt Nam nêu nhận xét về một số ý nghĩa tích cực
trong vụ việc và qua vụ án này. Nhà văn Tạ Duy Anh phát biểu với đài Á Châu Tự
Do:
“Ông Đoàn Văn Vươn làm
được cái điều theo tôi rất quan trọng vì sau sự việc ấy cho dù chính quyền kết
tội ông ấy là giết người nhưng rõ ràng chính quyền cũng lặng lẽ điều chỉnh một
loạt các chính sách đất đai để không gây thêm những cú nổ lớn hơn cú nổ của ông
Đoàn Văn Vươn nữa.”
Một khía cạnh tích cực
khác nữa là bản án vẫn chưa có kết quả cuối cùng, và mọi người vẫn còn ấp ủ hy
vọng.
Trong bối cảnh xã hội Việt
Nam bị đàn áp trong cả thế kỷ nay, người ta nhìn ra một tia sáng qua phản ứng
của người dân cũng như của công luận từ phía gọi là “lề dân”, tách biệt với
luồng truyền thông phía “lề đảng”. Vì cho dù bản án nặng hay nhẹ,
người ta khó lòng phủ nhận rằng chính dư luận đã là động lực tạo sức ép lên chế
độ kể từ lúc tiếng súng hoa cải nổ tung trên bầu trời Cống Rộc Tiên Lãng.DienDanCTM
nguồn: http://www.rfa.org/vietnamese/
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét