Sơn La: Ai chịu trách nhiệm về sự lãng phí dự án tiền tỷ tại Háng Đồng

Bát Trảm Đao

Dự án lãng phí tiền tỷ tại xã đặc biệt khó khăn Háng Đồng, Bắc Yên, Sơn La - P1

Chúng tôi tới xã Háng Đồng, huyện Bắc Yên, tỉnh Sơn La trong một buổi chiều nắng đẹp đầu tháng 3 cùng đoàn khảo sát cho chương trình từ thiện “CHUNG TAY XÂY LỚP HỌC HÁNG ĐỒNG” của Hà Nội. Từ hôm VTV1 có phóng sự về Trường PTCS Háng Đồng với 110 em học sinh nội trú phải sống trong các túp lều dưới trời mưa rét, nấu cơm bằng nồi không có vung với những bữa ăn họa hoằn được cải thiện bằng thịt chuột, đã có biết bao đoàn từ thiện lên tới đây để được chia sẻ về vật chất cũng như tinh thần với các em học sinh. Háng Đồng giờ đây nổi lên như một điểm sáng về truyền thống nhường cơm sẻ áo, lá lành đùm lá rách của dân tộc Việt Nam trong thế kỷ 21.

Thật phấn khởi khi lên tới trường PTCS Háng Đồng, chúng tôi được nhìn thấy các em học sinh người Mông giờ đã có áo khoác ấm để mặc, có giày đẹp để đi học, trường lớp cũng khang trang, ngăn nắp hơn. Đó là thành quả của biết bao con người đã không quản vất vả lặn lội từ thành phố tới đây, đem chút tình người thông qua những chiếc áo, những đôi giày, những tấm chăn để sưởi ấm sự vất vả ngày đêm của những trẻ em vùng cao còn nhiều khó khăn.

Trong cuộc trò chuyện thân tình với các giáo viên của trường PTCS Háng Đồng về tình hình hạ tầng nơi đây, chúng tôi tình cờ biết được một thông tin hiện đang gây rất nhiều bức xúc với các giáo viên cũng như các cán bộ xã và nhân dân Háng Đồng, đó là có một dự án bí hiểm của Ủy ban dân tộc về cung cấp điện mặt trời cho xã. Tuy nhiên, sau khi thiết bị được đưa lên đây từ năm 2009 thì cứ chất đống ở ngoài trời mà không thấy ai triển khai lắp đặt, vận hành gì cả để rêu mốc cả lên. Các giáo viên cũng cho biết là nghe đâu, giá trị của thiết bị này cũng tới gần 3 tỷ đồng và từ nguồn vốn vay của nước ngoài.

Theo chân các giáo viên tới xem đống thiết bị đang xếp ngoài trời thì quả thực, đến gần chục hòm gỗ đã xanh rêu mốc thếch, vênh váo tróc lở vì mưa nắng đang để ở ngay bên cạnh trụ sở Uỷ ban xã Háng Đồng. Mở thử một chiếc hòm không có khóa, chúng tôi thấy thiết bị vẫn còn nằm nguyên bên trong, nhìn có vẻ rất đắt tiền và tinh vi. Trên các vỏ thùng đều có ký hiệu chiếc ly và cái dù, biểu tượng của hàng hóa dễ vỡ và phải được che mưa, chống nước, tuy nhiên chúng đã được bỏ ngoài trời gần bốn năm nay rồi không có ai ngó ngàng tới.Trên nhãn của các thùng hàng vẫn còn ghi rõ người mua là Ủy ban dân tộc miền núi, người bán là NAPS System Oy của Phần Lan, hợp đồng ký ngày 09/12/2005. Vậy là sau khi ký hợp đồng được 8 năm, thiết bị vẫn còn nguyên trên mặt đất, để mặc cho nắng mưa làm hư hỏng.

Thật đau xót khi chứng kiến cảnh tượng này, trong khi biết bao nhiêu người gom góp từng đồng để quyên góp ủng hộ cho Háng Đồng, số tiền quyên góp được chắc chỉ được vài chục triệu nhưng cũng đã làm cải thiện đáng kể cuộc sống cho các em học sinh nơi đây. Vậy mà cũng tại nơi này, người ta đã vứt đi hàng tỷ đồng một cách vô trách nhiệm như thế đó.

Trở về Hà Nội với lòng nặng trĩu, chúng tôi rất mong các cơ quan hữu quan và báo chí cùng vào cuộc để làm sáng tỏ vụ việc, cơ quan nào, tổ chức nào, cá nhân nào phải chịu trách nhiệm về sự lãng phí này. Không thể để việc này tái diễn ở Háng Đồng hay ở bất cứ một xã vùng cao nào khác trên đất nước Việt Nam, nơi mà trẻ em và người dân còn đang thiếu thốn đủ thứ, ngày đêm phải đối chọi với bao khó khăn vất vả để vươn lên trong nhọc nhằn.

*

Thư gửi Đại sứ đặc mệnh toàn quyền của

Cộng hoà Phần Lan tại Việt Nam

Kính gửi: 
Ngài Kimmo Lähdevirta – Đại sứ đặc mệnh toàn quyền của Cộng hoà Phần Lan tại Việt Nam

Tôi là Nguyễn Tuấn Linh, công dân Việt Nam hiện đang sinh sống và làm việc tại Hà Nội. Bằng thư này, tôi xin được phản ánh với Ngài về thực trạng của dự án “ứng dụng Điện mặt trời cho khu vực miền núi và dân tộc ở Việt Nam” do chính phủ Cộng hòa Phần Lan tài trợ một phần lớn bằng nguồn vốn phát triển không chính thức ODA.

Ngày 05-03-2013, tôi có lên thăm xã Háng Đồng, huyện Bắc Yên, tỉnh Sơn La và được thấy tận mắt việc thực hiện dự án “ứng dụng Điện mặt trời cho khu vực miền núi và dân tộc ở Việt Nam” tại xã Háng Đồng. Tại đây, tôi chỉ thấy rất nhiều hòm thiết bị của hãng NAPS để ngổn ngang ngoài trời mà không hề có mái che hay bất kỳ sự bảo quản nào mặc cho hư hỏng từ nhiều năm nay.

Xã Háng Đồng là một xã rất nghèo và đặc biệt khó khăn của huyện Bắc Yên, Sơn La luôn phải cần đến sự hỗ trợ quyên góp, từ thiện của những người hảo tâm có điều kiện ở đồng bằng. Các trẻ em nơi đây phải sống trong điều kiện rất thiếu thốn về lương thực, thực phẩm, thuốc chữa bệnh cũng như các điều kiện ăn ở và học hành. Việc dự án “ứng dụng Điện mặt trời cho khu vực miền núi và dân tộc ở Việt Nam” đã triển khai tới nơi đây nhưng không được lắp đặt mà để mặc cho hư hỏng từ nhiều năm qua là một sự lãng phí không thể chấp nhận được của Ban quản lý dự án cũng như những người tham gia vào việc giám sát, đánh giá chất lượng của dự án.

Tổng giá trị của dự án lên tới 7,920,739EUR trong đó phần vốn vay của Cộng hòa Phần Lan: 5,385,580 EUR là con số không hề nhỏ đối với một quốc gia nghèo khó như Việt Nam.

Chính Phủ Việt Nam hiện đã có số nợ công đạt mức kỷ lục 72.5 tỷ USD tính đến ngày 15-04-2013. Đóng góp vào phần lớn trong số nợ công này là các dự án vay vốn ODA tương tự như dự án “ứng dụng Điện mặt trời cho khu vực miền núi và dân tộc ở Việt Nam”. Nếu số vốn vay ODA này không được sử dụng một cách tiết kiệm và hợp lý sẽ gây tổn hại đến kinh tế vô cùng lớn cho đất nước và người dân Việt Nam chúng tôi.

Do vậy, với trách nhiệm của một công dân Việt Nam, tôi khẩn thiết đề nghị Ngài đại sứ cho kiểm tra tình hình thực tế việc triển khai, chất lượng và hiệu quả của dự án này, tránh để xảy ra tình trạng lãng phí như ở xã Háng Đồng, gây tổn hại tới lợi ích kinh tế cho nhân dân Việt Nam và mất uy tín của nhà tại trợ là Cộng hòa Phần Lan.

Tôi xin gửi kèm theo thư các tấm ảnh tôi đã chụp được tại xã Háng Đồng để Ngài tham khảo.

Rất mong có sự phúc đáp của sứ quán quý quốc trong thời gian sớm nhất có thể.

Xin chân thành cảm ơn Ngài đại sứ.

Nguyễn Tuấn Linh

nguồn: https://www.facebook.com/battramdao

*

Sơn La - những nẻo đường biên ải - P26

Thùng đựng ăng ten vệ tinh đã mục nát.

Thùng đựng thiết bị phát điện cho trạm y tế xã, công suất 400W.

Phía dưới là thùng đựng ắc quy.

Thùng đựng máy phát cho trụ sở Ủy ban xã, công suất 600W

 

 Tủ lạnh đựng vắc xin, công suất 200W. 

Thùng đựng thiết bị vệ tinh, để trần trụi, bạc phếch vì nắng mưa, khóa cũng không có.

Thiết bị bên trong thùng

Rất tinh vi và đắt tiền.

Bộ thu tín hiệu.

  

Bộ biến tần của hãng Studer, Thụy Sỹ chắc chắn cực đắt.

Và đây là giá trị còn lại của đống thiết bị trị giá gần 3 tỷ đồng này.

Đến dây cáp, thanh tiếp địa cũng được nhập khẩu từ Phần Lan.

  

Thùng đựng tấm pin mặt trời đã mọc rêu xanh lè. 

Biểu tượng hàng phải chống mưa, nước. Không được che chắn bảo vệ, lô hàng này đương nhiên sẽ hỏng và không được bảo hành.

  

Đây mới chỉ là hiện trạng của 1 trong 70 xã có thực hiện trong dự án này, liệu còn bao nhiêu xã nữa cũng có tình trạng tương tự như Háng Đồng?

Đối với vùng miền núi phía Bắc, danh sách các xã thực hiện dự án bao gồm:

TỈNH SƠN LA

II Huyện Bắc Yên

44 Háng Đồng

45 Hua Nhàn

III Huyện Mộc Châu

46 Tân Xuân

47 Chiềng Xuân

IV Huyện Mai Sơn

48 Chiềng Nơi

TỈNH CAO BẰNG

V Huyện Bảo Lạc

49 Sơn Lập

50 Hưng Thịnh

51 Kim Cúc

VI Huyện Bảo Lâm

52 Mông Ân

53 Nam Cao

54 Thái Sơn

VII Huyện Thông Nông

55 Cần Nông

TỈNH LAI CHÂU

VIII Huyện Mường Tè

56 Hua Bum

57 Pa Vệ Sử

58 Pa Ủ

59 Ka Lăng

60 Tà Tổng

IX Huyện Sìn Hồ

61 Pú Đao

X Huyện Than Uyên

62 Pha Mu

63 Tà Hừa

TỈNH ĐIỆN BIÊN

XI Huyện Mường Nhé

64 Na Cô Sa

65 Pá Mỳ

66 Sen Thượng

67 Leng Su Sin

68 Nậm Vì

69 Sín Thầu

70 Nà Bủng

Trong các xã nêu trên thì gần đây tôi có đi qua Ka Lăng, Pa Vệ Sử, Pa Ủ, Tà Tổng thì chỉ thấy duy nhất ở Tà Tổng có lắp đặt tấm pin năng lượng mặt trời nhưng cũng không thấy có trạm thu phát sóng truyền hình, không biết các hạng mục khác có được lắp đặt đầy đủ hay không? 

Hay có lẽ là do các xã này, họ đã kéo được điện vào và giải pháp dùng thiết bị thu sóng vệ tinh rồi phát lại là không hợp lý vì so với việc mua thiết bị thu sóng trực tiếp tín hiệu từ vệ tinh rất rẻ mà chất lượng lại tốt và không bị ảnh hưởng bởi địa hình rừng núi. 

Vấn đề nợ công đang là vấn đề rất nóng trên báo chí Việt Nam mấy tuần vừa qua.

Dẫn tính toán của chuyên gia Liên Hiệp Quốc, trao đổi với báo Tuổi Trẻ bên lề hội thảo, TS Nguyễn Trọng Hậu, Đại học Almamer, Ba Lan, cho biết nếu theo chuẩn quốc tế thì nợ công VN lên đến khoảng 128 tỉ USD, bằng khoảng 106% GDP năm 2011 - gần gấp đôi mức VN công bố chính thức.

TS Lưu Bích Hồ, nguyên viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược (Bộ Kế hoạch - đầu tư), cũng đồng tình và chỉ ra rằng năm 2011, ước tính theo quốc tế thì nợ công của VN là 128,9 tỉ USD, tương đương 106% GDP. Nhưng con số mà Bộ Tài chính công bố chỉ 66,8 tỉ USD và bằng 55% GDP.

Nợ công của Việt Nam thì ngày càng tăng, trong đó góp phần lớn nhất có lẽ là vốn vay ODA cho các dự án của Chính Phủ. Tuy nhiên, hiệu quả sử dụng vốn vay thì rất thấp và nhiều dự án vô cùng lãng phí như dự án điện mặt trời này.

Tôi đã trao đổi với nhiều nhà chuyên môn về điện mặt trời thì ai cũng đồng tình là việc khai thác điện mặt trời ở các tỉnh miền Bắc nói chung và miền núi cao phía Bắc nói riêng là không có hiệu quả. Miền Bắc có mùa đông kéo dài, hoàn toàn không có nắng, ngay cả trong mùa hè cũng không phải là ngày nào cũng có nắng, kể cả trong một ngày thì tại các vùng núi cao, thời gian có nắng không nhiều, hơn nữa đa số các khu vực dân cư tập trung đều nằm bên sườn núi hoặc dưới thung lũng nên mặt trời sớm bị che khuất bởi các dãy núi nên lượng ánh sáng không thể đủ để xạc đầy liên tục các bình ắc quy.

Các thiết bị công nghệ cao của trạm phát điện mặt trời rất nhậy cảm với độ ẩm, cần được bảo quản và bảo trì rất tốt thì mới có thể hoạt động được trong khi thời tiết của các vùng núi phía Bắc vô cùng khắc nghiệt, độ ẩm cao, nhiệt độ thay đổi thất thường sẽ nhanh chóng làm hỏng thiết bị.

Với các sản phẩm công nghệ cao này đòi hỏi phải có người trình độ chuyên môn cao để vận hành và bảo trì, sửa chữa, phải có linh kiện, thiết bị thay thế dự phòng trong khi điều đó là không thể tại những nơi vùng sâu, vùng xa như Háng Đồng này được.

Chi phí để mua các thiết bị năng lượng mặt trời này và linh kiện để thay thế là rất đắt, hoàn toàn không hiệu quả so với các giải pháp truyền thống như thủy điện mini hay thậm chí là máy phát điện chạy dầu diezen. Vậy mà dự án vẫn được duyệt, vẫn vay vốn ODA của nước ngoài để đầu tư rồi vứt xó cho hư hỏng trong khi những nơi đó đang thiếu thốn đủ mọi thứ.

Đây là một thực tế vô cùng đau xót mà bất cứ ai nhìn thấy cũng đều cảm thấy phẫn nộ và bức xúc.

7.920.739 EUR tương đương 197.273.931.255 VNĐ trong đó vốn vay là 5.385.580 EUR tương đương 134.133.255.480 VNĐ, vốn đối ứng từ ngân sách nhà nước là 2.535.159 EUR tương đương 63.140.670.880 VNĐ kết quả là như thế này đây. 

Trời cũng đã về chiều muộn, hai thằng tôi đành tạm biệt các giáo viên trường tiểu học Háng Đồng và các bạn Hà Nội lên khảo sát làm chương trình từ thiện cho Háng Đồng để lên đường về Hà Nội cho sớm.

Hẹn sẽ có ngày quay lại Háng Đồng.

Chúc các bạn tôi may mắn.

 Xuống núi nào.

 .......

Sau đó chúng tôi chạy một mạch về tới Hà Nội mà không gặp bất cứ trục trặc gì. Vậy là cuộc hành trình một vòng tỉnh Sơn La của chúng tôi đã kết thúc tốt đẹp với tổng chiều dài quãng đường đã đi qua là 1250km. Đây thực sự là một chuyến đi đáng nhớ với nhiều cảm xúc bất ngờ thú vị, đầy hồi hộp gay cấn. Sau chuyến đi này mới thấy có lẽ mình vẫn còn chưa già lắm, đủ sức tiếp tục đi thêm nhiều cung đường nữa trước khi nó bị thay đổi, tàn phá bởi bàn tay con người.

Sau chuyến đi này, tôi cũng sẽ cố gắng truyền đạt lại những gì đang xảy ra với dự án năng lượng mặt trời tại Háng Đồng tới các cơ quan báo chí, có thể là tới cả sứ quán Phần Lan tại Hà Nội để cần ngăn chặn và khắc phục ngay những hành động lãng phí kinh khủng như thế này. Rất mong được mọi người quan tâm và cùng chia sẻ những thông tin này vì đó là trách nhiệm của mỗi chúng ta đối với xã hội và đối với bản thân chúng ta, con cháu chúng ta, những người đang ngày ngày nộp thuế cho nhà nước và sẽ phải nộp thuế để trả nợ cho sự lãng phí này..

nguồn: http://battramdao.blogspot.com/2013/04/son-la-nhung-neo-uong-bien-ai-p26.html

DienDanCTM