GS Nguyễn Lang
Hải Phòng bắt đầu đưa
ra xét xử sơ thẩm Ông Vươn, gia đình Ông Vươn, Ông Hiền và Ông Khanh là những
người có liên quan đến vụ cưỡng chế thu hồi đất tại Tiên lãng. Cáo trạng quy
định tội danh của những người này có điều không hợp lý, mang tính chất vừa tăng
tội danh của người này, vừa hạ thấp tội danh của người khác. Để thấy rõ sự bất
hợp lý, bất bình đẳng trong việc xác định tội danh này, cần đi từ nguyên nhân
dẫn đến quyết định cưỡng chế thu hồi đất đã giao cho gia đình Ông Vươn.
I
Việc cưỡng chế thu hồi
đất giao cho gia đình Ông Vươn là việc làm sai trái pháp luật. Điều này đã được Thủ tướng Chính phủ xác
nhận. Do đó, cần thấy rõ việc trái pháp luật là trái ở điểm nào để từ đó mới có
thể xác định tội danh của những bị cáo trong vụ này.
Một
là - Vi phạm điều 23 của Hiến pháp 1992 khi ban
hành quyết định thu hồi và cưỡng chế thu hồi đất đã giao cho gia đình Ông Vươn
và nhiều người khác tại Huyện Tiên lãng. Quyết định thu hồi đất vi hiến ở trên
hai lĩnh vực là : :
- Tài sản hợp pháp của
cá nhân không bị quốc hữu hóa. Thế nhưng khi thu hồi đất gia, Huyện không thực
hiện việc bồi hoàn các tài sản hợp pháp mà người nhận đất đã kiến lập trên đất
được giao.
- Nhà nước chỉ trưng
mua, trưng dụng có bồi thường tài sản của cá nhân trong trưởng hợp thật cần
thiết vì lý do quốc phòng, an ninh và lợi ích quốc gia. Việc thu hồi và cưỡng
chế thu hồi đất giao cho các gia đình không nằm trong trường hợp này.
Hai
là – Vi pham luật đất đai năm 2003. Cụ thể là
- Vi phạm điều
145 quy định là Luật đất đai năm 2003 thay thế các Luật đất đai đã ban
hành trước đây. Do đó, Huyện Tiên lãng không thể dựa vào các Luật cũ và các văn
bản dưới luật đã ban hành để dùng làm căn cứ quyết định thu hồi đất giao cho
các hộ.
- Vi phạm điều
67, khoản 1 trên 2 phương diện : (i) quy định là đất
được giao, cho thuê trước ngày 15/10/1993 thì thời hạn giao, cho thuê được tính
từ 15/10/1993. Do đó, đất đã giao cho Ông gia đình Vươn (và nhiều hộ khác), đến
15/10/2013 mới hết hạn nên Huyện ra quyết định thu hồi đất là vi phạm điều
khoản này của Luật. (ii) quy định là khi hết thời hạn, người
sử dụng đất được Nhà nước tiếp tục giao đất, cho thuê đất nếu có nhu cầu tiếp
tục sử dụng, chấp hành đúng pháp luật về đất đai trong quá trình sử dụng và
việc sử dụng đất đó phù hợp với quy hoạch sử dụng đất đã được xét duyệt. Trong
thực tế, khi thu hồi đất với lý do “hết thời hạn”, Huyện vẫn không cho người
đang sử dụng tiếp tục được thuê mà lại đem đi giao cho người khác “qu đấu thầu”
nhưng vẫn để tiếp tục sử dụng vào mục đích nuôi thủy hải sản như trước đây.
II
Sự
cần thiết phải xác định lại tội danh của các bi cáo
Tuy Thủ tướng Chính
phủ đã kết luận là việc cưỡng chế thu hồi đất đã giao cho gia đình Ông Vươn la
sai trái với pháp luật hiện hành như dường như lãnh đạo thành phố chấp nhận kết
luận này một cách miễn cưỡng việc khác phục sai sót triển khai vừa chậm, vừa
không đúng mức. Phải chăng đó là một trong những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến
việc xác định tội danh của các bị cáo vừa có tình trạng làm tăng mức độ của tội
danh, vừa làm nhẹ mức độ của tội danh. Cụ thể như sau :
- Quy
kết hành vi chuẩn bị và thực hiện chống đối của Ông Vươn và
gia đình vào tội danh giết người theo điều 93 của Luật hình sự và tội danh
chống người thi hành công vụ theo điều 257 của Luật hình sự là hành
vi cố tình vận dụng sai các điều khoản của Luật hình sự. Vì việc
cưỡng chế thu hồi đất giao cho gia đình Ông Vươn là trái Hiến pháp và Luật đất đai
nên hành vi chuẩn bị và thực hiện chống đối của gia đình Ông Vươn là thuộc
phạm vi phòng vệ chính đáng để bảo vệ lợi ích chính đáng của gia đình mình. Do
đó hành vi đó của Ông Vươn và gia đình thuộc phạm vi điều chỉnh của các điều
điều 15, 16, 17, 96 của Luật hình sự quy tội danh hành vi phòng vệ chính
đáng và hành vi vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng. Phải chăng
cơ quan có trách nhiệm của Hải phòng cố tình không coi việc cưỡng chế thu hồi
đất của Huyện là vi phạm Hiến pháp và Luật đất đai để quy kết khép Ông Vươn vào
tội danh giết người, đưa ra xét xử tại tòa án sơ thẩm Hải phòng ?
- Giới hạn
việc truy tố Ông Hiền, nguyên Chủ tịch Huyện Tiên lãng, vào vụ cưỡng chế thu
hồi đất giao cho gia đình Ôn Vươn là không hợp lý.Đã có đầy đủ nhân chứng
và vật chứng chứng minh Ông Hiền vi phạm điều 174, 282, 285 của Luật hình sự về
lạm quyền một cách có hệ thống khi ra nhiều quyết định vi phạm Luật đất đai
2003 để thu hồi và cưỡng chế thu hồi đất giao cho nhiều hộ khác trong Huyện..
Vì thế nên chỉ tuy tố Ông Hiền theo điều 282 của Luật hình sự có thể được coi
là hành vi bao che, giảm tội danh cho Ông Hiền.
- Truy tố
Ông Khanh, nguyên PCT Huyện Tiên lãng cũng mang tính chất tăng tôi danh
lên một mức không đúng với thực tế. Đã có đầy đủ nhân chứng
và vật chứng cho thấy Ông Khanh là người phản đối việc thu hồi, cưỡng chế thu
hồi đất đã giao không chỉ đối với Ông Vươn mà cả đối với nhiều
người khác. Nếu coi Ông Khanh là người có tội thì đó là tội chống đối quyết
định cưỡng chế thu hồi đất của lãnh đạo Huyện Tiên lãng. Chính vì
thế nên Ông Khanh bị lãnh đạo Huyện Tiên lãng quyết định phải đảm nhận chức
danh trưởng ban cưỡng chế thu hồi đất để thực hiện chủ trương và kế hoạch cưỡng
chế do lãnh đạo Huyện đã xác định. Do đó Ông Khanh không phải là
chủ mưu và cũng không phải là thủ phạm chính trong việc cưỡng chế thu hồi đất
này nên tiến hành truy tố Ông Khanh theo khoản 3, điểm a điều 143 Luật hình sự
cũng là truy tố mang tính chất tăng tôi danh một cách không thỏa đáng.
- Không thể
coi các chiến sĩ công an và quân đội tham gia vụ cưỡng chế thu hồi đất giao cho
gia đình Ông Vươn là người thi hành công vụ vì đây là một hành vi cưỡng chế
trái với Hiến pháp và Luật. Do đó sự hiện diện của các chiến sĩ bị thương
tại tòa án phải được coi là nhân chứng xác nhận ai là người ra
quyết định điều động họ tham gia vụ cưỡng chế trái phép này.
Trong thực tế, trách nhiệm bồi thường thương tổn cho những người này thuộc
người ra quyết định điều động họ tham gia vào vụ cưỡng chế này. Do đó không thể
quy trách nhiệm bồi thường thương tổn của họ cho gia định gia đình Ông Vươn.
Phải chăng việc cố ý đòi gia đình Ôn Vươn bồi thường thương tổn cho họ là cốt
để che dấu tính phi pháp của việc cưỡng chế ?
- Gây khó khăn bằng
việc không hủy quyết định cưỡng chế thu hồi đất để gia đình Ông Vươn được tiếp
tục sử dụng đất theo điều 67, khoản 1 (tại đoạn thứ 4) của Luật đất đai năm
2003. Do đó hiện nay gia đình Ông Vươn vẫn chưa được chính thức tiếp tục sử
dụng đất đã bị thu hồi trái Luật.
- Tiếp tục gây
khó khăn bằng không cho phép gia đình Ông Vươn xây nhà trên mảnh đất
được giao nên khi Hiệp hội nuôi trồng thủy sản thực hiện việc tương trợ xây nhà
tạm cho gia đình Ông Vươn thì chính quyền địa phương lại ra quyết định đòi tháo
dỡ nhà đó. Điều cần lưu ý là đối với đất giao cho Tổng đội thanh niên xung phong
cạnh khu đất giao cho Ông Vươn thì chính quyền địa phương lại coi việc Tổng đội
xây dựng trụ sở và nhà cho nhân viên để khai thác, quản lý đất được giao là
hành vi hợp pháp.
– v.v…..
Xuất
phát từ những dẫn chứng trên, đề nghị xem xét, điều chỉnh lại các
tội danh đã gán cho Ông Vươn, gia đình Ông Vươn, Ông Hiền và Ông Khanh cho đúng
với một thực tế khách quan là việc cưỡng chế thu hồi đất giao cho gia đình Ông
Vươn là một hành vi vừa vi phạm Hiến pháp, vừa vi phạm Luật đất đai.
(Bài của GS Nguyễn Lang, do TS Tô Văn Trường gửi tới blog anhbasam)
RSS Feed
Facebook
Twitter
0 comments:
Đăng nhận xét