Philippines cảnh báo Việt Nam đi ngược "Tuyên bố ứng xử của các bên ở Biển Ðông”

DienDanCTM (Bản tin 14-10-2011)

Nguyễn Phú Trọng sang TQ ký kết thỏa thuận về Biển Đông (trái)
Tổng thống Philippines cảnh báo VN muốn rút khỏi tuyên bố DOC (phải)

Báo chí Philippines hôm 13-10-2011 đã loan tải bài viết cảnh báo rằng sự thỏa thuận giải quyết tranh chấp Biển Ðông giữa Việt Nam và Trung Quốc mới đây là dấu hiệu việc rút khỏi thỏa hiệp về ứng xử mà tập thể các nước ASEAN đã ký với Trung Quốc năm 2002, bởi "Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông" (viết tắt là DOC).

Trước đó, hôm thứ Tư 11-10, ngay khi đến Trung Quốc, Tổng bí thư Đảng CSVN Nguyễn Phú Trọng đã cùng ký kết với Trung Quốc văn kiện "Thỏa thuận những nguyên tắc cơ bản chỉ đạo giải quyết vấn đề trên biển nhằm tháo gỡ các tranh chấp tại Biển Đông". Văn kiện này ngay sau đó được truyền thông Trung Quốc phấn khởi khai thác, vì theo lập luận của phía Trung Quốc, bản thỏa thuận đã nhắc lại gần như đầy đủ quan điểm của Bắc Kinh về vấn đề Biển Đông.

Chính Nhật báo Philippines Daily Inquirer ở Manila cũng đã đưa ra nhận định rằng thỏa hiệp Việt Nam-Trung Quốc đã đẩy VN rơi vào "chiến thuật đàm phán tay đôi để giải quyết tranh chấp” do Bắc Kinh đòi hỏi. Tờ báo này cho biết, Philippines lâu nay luôn nhấn mạnh đến phương thức đứng chung nhiều nước để củng cố vị thế khi thương thuyết với cái nước TQ to mạnh nhất khu vực.


Hồi tháng 9 vừa qua, khi đến thăm Trung Quốc, Tổng Thống Benigno Aquino chỉ ký một bản tuyên bố chung một cách tổng quát, trong đó lập lại "các bên cam kết giải quyết tranh chấp dựa trên nguyên tắc ứng xử đã đề ra trong thỏa hiệp 2002". trong khi đó, thỏa hiệp Việt Nam vừa mới ký với Trung Quốc thì cam kết chi tiết hơn, như hai bên "họp mỗi năm 2 lần phái đoàn đại biểu cấp chính phủ”, và thiết lập “đường điện thoại nóng” để đối phó “kịp thời các vấn đề...”.

Liên quan đến vấn đề này, hôm 12-10, trong cuộc gặp với Hiệp hội các phóng viên nước ngoài ở thành phố Makati, Tổng thống Aquino tiếp tục nhấn mạnh là Philippines coi ASEAN có vai trò trọng tâm trong việc giải quyết vấn đề Biển Đông, và ông vẫn duy trì quan điểm cho rằng, chỉ có đàm phán đa phương là giải pháp tốt. Cũng trong dịp này, Tổng thống Aquino cho biết là Chủ tịch Việt Nam Trương Tấn Sang sẽ công du Philippines vào cuối tháng 10 này, lúc đó ông sẽ đem chủ đề Biển Đông, mà Manila gọi là biển Tây Philippines, ra thảo luận với lãnh đạo Việt Nam. Ông cũng cho biết là trước đây, ông đã thảo luận hồ sơ Biển Đông với cựu Chủ tịch Việt Nam Nguyễn Minh Triết, và hai nước đã có đồng quan điểm trong cách thức giải quyết vấn đề này.

Theo tờ Daily Inquirer, Tổng Thống Philippines Benigno Aquino đã đúng khi chống thỏa hiệp VN ký kết với TQ mới đây, cùng việc dự tính sẽ "chất vấn Chủ tịch nước Việt Nam Trương Tấn sang khi ông đến Manila thăm viếng chính thức.”

Tưởng cũng nên biết, Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) được các nước ASEAN và Trung Quốc ký ngày 04-11-2002 tại Phnom Penh, Campuchia, nhân dịp Hội nghị thượng đỉnh ASEAN lần thứ 8. Đây là văn kiện chính trị đầu tiên mà ASEAN và Trung Quốc đạt được có liên quan đến vấn đề Biển Đông, và được coi là bước đột phá trong quan hệ ASEAN-Trung Quốc về vấn đề này. Việc ký DOC là kết quả nỗ lực của các nước ASEAN, đặc biệt là của 04 nước liên quan trực tiếp tranh chấp ở Trường Sa (Việt Nam, Philippines, Malaysia, Brunei) trong việc duy trì hòa bình và ổn định ở Biển Đông.