BBC
![]() |
| Mùa xuân Ả rập là một cuộc cách mạng mang tính thế hệ |
Sáng ngày 2/1, trong bài viết
hiếm có, một trang báo Việt Nam đã có bài viết với góc nhìn tích cực về tiến
trình đi lên con đường đa đảng, dân chủ ở các nước Ả rập và Miến Điện.
Bài viết của Hồng Ngọc với tựa đề 'Mùa xuân Ả rập và mùa xuân Myanmar' nhìn
lại về các chế độ độc tài ở Ả rập:
"Một loạt chế độ tại Ả rập -
từng ưỡn ngực với sự 'đặc thù' của văn hóa Hồi giáo mà từ chối nền dân chủ - đã
đồng loạt đi đến hồi kết. Tất cả được châm mồi với chỉ một đốm lửa ở Tunisia
hai năm trước," bài báo viết.
"Những cuộc nổi dậy của
"Mùa xuân Ả rập" đã lột tả bản chất của sự "tín nhiệm cao"
chính là sự sợ hãi của dân chúng, chứ không phải vì đó là chính quyền của nhân
dân như các nhà độc tài vẫn tự xưng."
"Nhưng sự cai trị bằng nỗi sợ
hãi của dân chúng cũng tạo ra sự căm phẫn âm ỉ, và nó sẽ bùng lên khi tích tụ
đủ mạnh và có một mồi lửa ném vào."
Hậu quả của một chế độ độc tài, theo
tác giả, không chỉ dừng lại ở "sự kiệt quệ của người dân do sự bòn rút của
họ (chính quyền)", mà còn gây nên "sự hèn đụt và tính thụ động của
dân chúng do sự đe dọa của họ" và sự "khủng hoảng lòng tin và đạo đức
của dân chúng"
Tác giả cũng cho rằng những cuộc nổi
dậy như một "vết thương được làm loét thêm, do tâm lý trả thù không chỉ
nhằm vào nhà độc tài mà còn hướng cả vào những người từng tham gia hệ thống ấy,
và những người được lợi nhờ hệ thống ấy, tạo ra một xã hội bị chia rẽ."
Tuy nhiên báo chí chính thống của
Việt Nam lại có vẻ như có một cái nhìn khác về 'Mùa xuân Ả rập'.
Sự ủng hộ phe đối lập trong cuộc
chiến ở Lybia, theo Báo điện tử của Đảng Cộng sản Việt Nam trong bài viết ngày
04/11/2011, là sự tấn công của Mỹ và các nước đồng minh vào "quốc gia có
chủ quyền", bằng cách "núp bóng nghị quyết Liên hiệp quốc".
Tờ báo điện tử của Đảng Cộng sản cũng
lên án sự can thiệp của Phương Tây vào Libya đã "khiến hàng nghìn người
thiệt mạng; hàng chục nghìn người bị thương; hàng trăm nghìn người mất nhà cửa
phải đi tha phương cầu thực, đồng thời kêu gọi "loài người phải tỉnh táo,
không thể mơ hồ trước sự giả nhân, giả nghĩa của những thế lực hiếu
chiến."
Mùa xuân Miến
Điện
![]() |
| Mỹ đã mở rộng cánh cửa ngoại giao hơn với Miến Điện kể từ ngày chính phủ ông Thein Sein có nhiều cải cách lớn |
Tác giả bài viết trên VietNamNet gọi
đây là chế độ 'độc tài nhóm', một "hình thức tinh vi hơn của độc tài cá
nhân," với điểm giống nhau là "dù tinh vi tới đâu thì bản chất của
mọi chế độ độc tài đều là cai trị đất nước để phục vụ cho quyền lợi của những
kẻ cai trị, thay vì để phụng sự nhân dân và đất nước."
Miến Điện đã phải chịu trừng phạt
kinh tế từ nhiều chính phủ trên thế giới và bị nhiều tổ chức khác liên tục tố
cáo sự vi phạm nhân quyền nghiêm trọng có hệ thống của nước này, trong đó có ám
sát, hãm hiếp , buôn người, bóp nghẹt tự do ngôn luận.
Nhưng từ 2011, sau khi Tổng thống
Thein Sein nhậm chức, Miến Điện đã có nhiều thay đổi như công nhận đảng đối
lập, trả tự do cho các nhà bất đồng chính kiến, bãi bỏ kiểm duyệt báo chí.
Từ đó đến nay, nước này đã nhận được
nhiều phản hồi tích cực từ quốc tế, trong đó có việc tháo gỡ cấm vận và chuyến
thăm của tổng thống Mỹ Obama năm ngoái.
Tác giả bài đầu năm trên
VietnamNet cho rằng lãnh đạo Miến Điện đã có những thay đổi "kịp
thời" và "ngoạn mục" khi phải "đứng trước nguy cơ bị lệ
thuộc vào 'cường quốc láng giềng'", mặc dù không chỉ rõ là nước nào.
Quá trình dân chủ của Miến Điện,
theo tác giả, là giải pháp cho nhiều vấn đề, bởi đó là "lối thoát duy nhất
cho một quốc gia muốn phát triển", và "cũng là lối thoát duy nhất cho
nhà độc tài để tránh bị xét xử hay bị giết hại khi dân chúng nổi dậy và trả
thù, như đã diễn ra với Mùa xuân Ả rập".
Việt Nam và
'diễn biến hòa bình'
Thủ tướng Việt Nam, ông Nguyễn Tấn
Dũng, trong chuyến thăm Miến Điện hồi năm 2010 đã kêu gọi nước này triển khai
hiệu quả lộ trình dân chủ vì hòa bình và hòa hợp dân tộc, tổ chức bầu cử công
bằng, dân chủ với sự tham gia của tất cả các đảng phái, qua đó sớm tập trung ổn
định để phát triển đất nước.
Tuy nhiên chính tại Việt Nam, quá
trình xóa bỏ chế độ độc đảng bằng con đường phi bạo lực, hay còn gọi là 'diễn
biến hòa bình' ở nước này thường bị coi là âm mưu chống lại chính quyền nhân
dân, gây mất đoàn kết dân tộc, làm rối loạn trật tự xã hội.
Phó giám đốc Human Rights Watch tại
Châu Á, ông Phil Robertson, trong bài viết đăng trên trang web của tổ chức này
vào tháng 11 năm ngoái nhận xét Miến Điện và Việt Nam đang đi theo hai hướng
khác nhau, ám chỉ sự tiến triển của Miến Điện và tụt hậu của Việt Nam về nhân
quyền.
"Trong lúc Miến Điện đang trong
giai đoạn đi lên, Việt Nam lại ngày càng lún sau vào vũng lầy, về cả kinh tế và
nhân quyền", ông Robertson viết.
Tại một hội thảo cuối tháng 12/2012
ở Hà Nội, ông Vũ Văn Phúc, Tổng biên tập Tạp chí Cộng sản, cơ quan lý
luận của Đảng cho rằng đấu tranh chống ‘diễn biến hòa bình’ có mối
liên hệ với đấu tranh chống tham nhũng, quan liêu.
Ông Phúc cũng cảnh báo về việc các
"thành phần nội bộ ở mọi nơi, mọi lúc, mọi cấp" đang có
nguy cơ rơi vào trong tình trạng ‘tự diễn biến’, ‘tự chuyển hóa’ về
tư tưởng, lối sống.
![]() |
| Điều 88 Bộ Luật Hình sự bị các tổ chức nhân quyền cáo buộc là phương tiện nhằm bóp nghẹt quyền tự do ngôn luận của chính phủ Việt Nam |
Hiện nay, Việt Nam vẫn là một trong
những quốc gia xếp hạng thấp nhất thế giới về nhân quyền cũng như tự do báo
chí, tự do ngôn luận, qua đánh giá của nhiều tổ chức cố vấn của Liên Hiệp Quốc
như Human Rights Watch và Phóng viên không biên giới.
Nhiều năm trở lại đây, các tổ chức
này đã nhiều lần cáo buộc việc chính phủ bỏ tù hàng loạt các nhân vật bất đồng
chính kiến, bloggers với lý do vi phạm Điều 88 Bộ Luật hình sự là nỗ lực 'bóp
nghẹt quyền tự do ngôn luận', vi phạm nghiêm trọng các điều khoản trong hiến
pháp về nhân quyền mà Việt Nam đã ký.
DienDanCTM
nguồn:http://www.bbc.co.uk/vietnamesel
* Dưới đây là nguyên văn bài báo nói về Mùa Xuân Á rập và Myanmar trên báo của đảng và nhà nước VN (nhưng đã vừa bị xóa sau hơn một ngày loan tải)
'Mùa xuân Ả rập' và Mùa xuân Myanmar
Tác giả: HỒNG NGỌC
Bài đã được xuất bản.: 02/01/2013 00:00
GMT+7
Cùng thuộc về một làn sóng dân chủ hóa trên thế giới, nhưng
"Mùa xuân Ả rập" để lại những vết thương sâu sắc chưa hứa hẹn ngày
lành, thì Mùa xuân Myanmar cũng chính là quá trình làm lành vết thương của thời
kỳ độc tài.
Mùa xuân bão táp ở Ả rập
Một loạt chế độ tại Ả
rập - từng ưỡn ngực với sự "đặc thù" của văn hóa Hồi giáo mà từ chối
nền dân chủ - đã đồng loạt đi đến hồi kết. Tất cả được châm mồi với chỉ một đốm
lửa ở Tunisia hai năm trước.
...Trong Mùa xuân Ả rập,
cựu Tổng thống Yemen Ali Saleh đã ra đi theo một cách êm ả nhất có thể: ông từ
chức sau 33 năm cầm quyền và sang Mỹ đổi lại quyền miễn tố, để lại một Yemen
kiệt quệ và đối mặt với các cuộc nổi dậy và nội chiến.
Hầu hết trong số đó đều
tiếp tục nhiệm kỳ của mình sau các cuộc "bầu cử" không có ứng cử viên
đối lập và chiến thắng với tỷ lệ phiếu bầu cực cao. Nhưng sự "tín nhiệm
cao" đó không che giấu được những vấn đề trầm trọng của dân chúng và khối
tài sản kếch xù của những nhà cầm quyền.
Và những cuộc nổi dậy
của "Mùa xuân Ả rập" đã lột tả bản chất của sự "tín nhiệm
cao" chính là sự sợ hãi của dân chúng, chứ không phải vì đó là chính quyền
của nhân dân như các nhà độc tài vẫn tự xưng.
Nhưng sự cai trị bằng
nỗi sợ hãi của dân chúng cũng tạo ra sự căm phẫn âm ỉ, và nó sẽ bùng lên khi
tích tụ đủ mạnh và có một mồi lửa ném vào.
Cái giá mà đất nước họ
phải trả còn lớn hơn thế. Là sự kiệt quệ của dân chúng do sự bòn rút của họ. Là
sự hèn đụt và tính thụ động của dân chúng do sự đe dọa của họ. Là sự khủng
hoảng lòng tin và đạo đức của dân chúng, do sự cai trị vô đạo đức và chia rẽ
dân chúng của họ. Và cuộc nổi dậy như một vết thương được làm loét thêm, do tâm
lý trả thù không chỉ nhằm vào nhà độc tài mà còn hướng cả vào những người từng
tham gia hệ thống ấy, và những người được lợi nhờ hệ thống ấy, tạo ra một xã
hội bị chia rẽ.
Mùa xuân ấm áp với Myanmar
Myanmar, giành độc lập
năm 1948, bị hết thống tướng này đến thống tướng khác cai trị sau cuộc đảo
chính quân sự năm 1962. Trong ngôn ngữ của chính trị học, đó là chế độ Qủa đầu
(độc tài nhóm), một hình thức tinh vi hơn của độc tài cá nhân.
Dù tinh vi tới đâu thì
bản chất của mọi chế độ độc tài đều là cai trị đất nước để phục vụ cho quyền
lợi của những kẻ cai trị, thay vì để phụng sự nhân dân và đất nước. Đó là
nguyên nhân Myanmar từ vị thế là một đất nước phát triển hàng đầu châu Á đầu
thập kỷ 1960 đã tụt hậu và kiệt quệ thành một nước lạc hậu nhất ở Đông Nam Á
những năm qua.
Đứng trước nguy cơ bị lệ
thuộc vào cường quốc láng giềng, giới lãnh đạo Myanmar đã có những thay đổi kịp
thời và ngoạn mục.
Cuộc bầu cử dân sự năm
2010 tưởng như chỉ là mang tính hình thức để hợp thức hóa sự cai trị của những
tướng lĩnh cũ, mà Tổng thống được bầu vào Mùa xuân 2011 Thein Sein nằm trong số
này. Lần đầu tiên nắm quyền cao nhất ở Myanmar, vị tướng cũ đã từ bỏ đường lối
cai trị độc tài, bằng cách chấm dứt những dự án của cường quốc láng giềng gây
nguy hại cho Myanmar, công nhận đảng đối lập và tổ chức cuộc bầu cử bổ sung tự
do vào Mùa xuân 2012, phóng thích hàng loạt tù nhân lương tâm, và cho phép tự
do báo chí.
Myanmar còn có một nhân
vật vĩ đại nữa làm biểu tượng cho quá trình dân chủ hóa: Aung San Suu Kyi,
người đã để lại gia đình của mình ở nước Anh để trở về nước vận động dân chủ
năm 1988 bất chấp bị đàn áp, đe dọa, bắt bớ, cấm tranh cử, rồi bị giam lỏng
trong thời gian bầu cử năm 1990. Kết quả: bà chiến thắng áp đảo cùng Đảng của
mình (82% số phiếu) nhưng bị từ chối chuyển giao quyền lực và tiếp tục bị giam
lỏng, và bà từ chối rời khỏi đất nước để tiếp tục cuộc đấu tranh cho dân chủ.
Ngày đó đã đến như mong mỏi của bà và nhân dân Myanmar, cho dù Đảng của bà chỉ
tranh cử ở cuộc bầu cử bổ sung 45/664 ghế.
Một người từ bỏ quyền
lực độc tài để đưa đất nước đến với dân chủ, và ca ngợi đối thủ từng bị phe
mình giam giữ. Một người đã chiến thắng trong cuộc bầu cử dân chủ nhưng chấp
nhận sự cai trị của chính phe phái từng tước đoạt quyền lực của mình, thậm chí
vận động quốc tế xóa bỏ cấm vận với chính quyền đương nhiệm, để tìm kiếm sự
khởi đầu mới cho quá trình dân chủ hóa đất nước. Qúa trình dân chủ hóa của
Myanmar, nhờ vậy, đồng thời là quá trình hòa giải dân tộc, giúp Myanmar không
chỉ giữ được hòa bình mà còn giảm nguy cơ bị chia rẽ.
Đó là lý do cả hai được
xếp hàng đầu trong danh sách 100 nhà tư tưởng của thế giới năm 2012 do Tạp chí
Foreign Policy (Mỹ) lựa chọn. Riêng Thein Sein được tờ Straits Time (Singapore)
bình chọn là Nhân vật châu Á của năm 2012. Vì từ bỏ độc tài quyền lực để trả
quyền lực về cho nhân dân luôn là lựa chọn vô cùng khó khăn của mọi chế độ độc
tài trong lịch sử.
Nhưng đó là lối thoát
duy nhất cho một quốc gia muốn phát triển, và ngay lập tức đầu tư nước ngoài đã
xếp hàng vào Myanmar. Và cũng là lối thoát duy nhất cho nhà độc tài để tránh bị
xét xử hay bị giết hại khi dân chúng nổi dậy và trả thù, như đã diễn ra với
"Mùa xuân Ả rập".
Ba ngàn năm trước, nhà
tư tưởng chính trị Khương Tử Nha đã thấu hiểu điều đó khi nhắc nhở Chu Văn
Vương rằng: Thiên hạ không của riêng ai, thiên hạ là của cả thiên hạ, chung lợi
ích với thiên hạ thì được thiên hạ, đoạt lợi ích của thiên hạ thì mất thiên hạ.
Nhờ tư tưởng đó, nhà Chu tồn tại tới tám trăm năm, và là thời kỳ phát triển rực
rỡ nhất về tư tưởng, triết học, binh pháp, kỹ thuật của Trung Quốc cổ và trung
đại.
Ngày nay, không cần phải
thông thái như Khương Tử Nha cũng biết điều đó. Quá nửa quốc gia trên thế giới
là những nền dân chủ, thể chế buộc chính quyền phải chung lợi ích với thiên hạ,
thay vì chờ đợi chính quyền tự nguyện như triều đại nhà Chu. Nhờ thế, những quốc
gia thịnh vượng nhất, văn minh nhất đều là những nền dân chủ.



RSS Feed
Facebook
Twitter
2 comments:
Thật đáng ca ngợi bài viết có tựa đề "Mùa xuân Á Rập và mùa xuân Myanmar" của tác giả Hồng Ngọc đã đăng trên báo điện tử VietNamNet.Và cũng rất hy vọng sẽ có thêm nhiều nhà báo,phóng viên tiếp tục theo gương bạn Hồng Ngọc hầu làm cho quyền tự do ngôn luận đưọc chuyển bánh đi tới tại Việt Nam.
Xin kinh gui toi tac gia Hong Ngoc nhieu doa hoa hong tuoi tham
Đăng nhận xét