Phạm xuân Nguyên*
 |
| Ông Phạm Xuân Nguyên |
Sáng 17/4/2013, báo Quân Đội Nhân Dân (QĐND)
tổ chức cuộc tọa đàm mang tên “Văn học VN về chiến tranh và người lính sau năm
1975 – Những cách nhìn khác” tại trụ sở tòa soạn 7 Phan Đình Phùng, Hà Nội.
Cách khoảng mười ngày trước đó, tôi đã được nhà thơ T. là đại tá làm việc tại
báo, nhân gặp tại một cuộc ăn trưa ở nhà hàng 17 Lý Nam Đế, có nói miệng về
cuộc tọa đàm và bảo là sẽ mời anh đến tham gia, phát biểu ý kiến. Ngày
13/4/2013, T. gửi mail cho tôi như sau:
Anh ơi, chủ đề là “Văn học VN về chiến
tranh và người lính sau năm 1975-Những cách nhìn khác”. Còn câu hỏi đối thoại
thì hôm đó tranh luận mới sinh ra các vấn đề mới. Nhưng, sơ bộ mấy điều phải
đạt được:
2. Đánh giá đội ngũ nhà văn nhà thơ viết về chiến
tranh sau năm 1975?
3. Văn học chiến tranh sau năm 1975 tiếp tục dòng
chảy thời chiến hay phát lộ một dòng chảy mới?
4. Cái nhìn của người sáng tác (tư duy sáng tác) đối
với hiện thực chiến tranh và lao động nhà văn sau năm 1975 như thế nào?
5. Những cách tân nghệ thuật?
* Văn xuôi đi vào thân phận con người?
* Thơ đi vào tâm trạng cá nhân và những dằn vặt thời
hậu chiến.
6. Hiện nay, khó khăn nhất của người sáng tác về đề
tài chiến tranh là gì?
7. Những nhu cầu của người sáng tác, đề xuất với các
cấp lãnh đạo văn nghệ.
vân vân và vân vân.
Thời gian: 8h32 phút sáng 17-4 (thứ Tư)
Chiều 16/4,
lúc 4h56, T. gọi điện cho tôi nhắc là ngày mai anh nhớ đến dự tọa đàm, anh cứ
vào cổng 7 Phan Đình Phùng, lên phòng khách, sau đó sang phòng họp, anh em mong
chờ đón tiếp anh. Tôi nhận cuộc gọi này khi đang ở nhà. Sau đó tôi đi taxi đến
một cuộc gặp bạn bè. Trên xe, vào lúc 5h42 PM, tôi nhận được cuộc gọi mới của
T. báo hoãn cuộc tọa đàm ngày mai, anh không phải đến nữa. T. cho biết lý do
hoãn là vì anh T. chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam cũng được mời dự nhưng đang đi
Sài Gòn, một anh T. khác dự phòng thay anh T. kia thì ngày mai cũng bận một
“talk show” không đến được. Tôi đang mải đi nên nghe vậy cũng ừ ào. Nhưng sau
khi uống bia với bạn bè xong, tôi chợt nghĩ đến cuộc gọi nói hoãn tọa đàm của
T. thì sinh nghi. Tôi gọi lại cho T. bảo: tọa đàm là do báo QĐND mời, chủ nhà
là báo QĐND, cớ sao vì anh T. vắng mà hoãn, thế chẳng hóa ra là xúc phạm đến
những người được mời khác như tôi sao. Nếu vậy thì đây là một điều không thể
chấp nhận được, tôi sẽ nói trắng sự thật ra cho mọi người biết. Nhưng tôi không
tin là thế, chắc có điều gì khác ở đây. Có phải đây chỉ là bày cớ để ngăn tôi
đến cuộc tọa đàm không. T. trả lời ấp úng. Tôi kiểm chứng qua nhà văn S. là
người cũng được mời tọa đàm thì biết chắc cuộc tọa đàm ngày mai vẫn có, như thế
rõ ra là chỉ tôi đã được mời nhưng đến phút chót bị ngăn cản. Tôi gọi lại T.
nói huỵch toẹt điều này thì được T. xác nhận và cho biết: anh đừng nghĩ đây là
Tổng cục Chính trị can thiệp, mà đây là một nhân vật có thế lực trong báo đề
nghị loại anh ra khỏi danh sách, không muốn anh có mặt tại cuộc tọa đàm. Tôi
hỏi: nhân vật cao nhất của báo là Tổng biên tập, thiếu tướng N, có phải không?
T. nói: không phải, anh N. đang đi công tác, em gọi điện mãi không được. Đến
nước này thì tôi chỉ biết cám ơn T. vì đã đưa tôi vào danh sách mời tọa đàm
ngay từ đầu, nhưng trong lòng rất bất bình với cách cư xử của báo QĐND. Tối
16/4 về nhà tôi còn nhắn tin cho T.
- Nếu mai anh vẫn đến như không có em báo
thì sao nhỉ?
- Anh ơi, đừng làm khổ em thêm nữa.
- Ôi, quân đội nhân dân. Chú cứ yên tâm.
- Em tê tái từ chiều đến giờ rồi. Để mai mốt anh
P.N. về, em báo cáo lại. Chắc anh N. cũng sẽ buồn và ngượng.
Chuyện chỉ là vậy. Sáng 17/4 tôi có giờ dạy
cho sinh viên Khoa Viết văn – Báo chí, trường Đại học Văn hóa Hà Nội, nhưng đã
chuyển buổi dạy sang chiều vì tính là đi dự cuộc tọa đàm tại báo QĐND. Buổi
chiều lên lớp, các em hỏi sáng thầy đi dự tọa đàm thế nào, tôi nói rõ sự tình.
Các em ngạc nhiên, không hiểu. Đấy là tôi chưa kể cho các em nghe chuyện mười
năm trước. Tháng 10/2003, báo QĐND cũng tổ chức một cuộc tọa đàm nhan đề “Thơ
hôm nay đi về đâu?” và tôi cũng được mời tham dự. Các ý kiến phát biểu khá cởi
mở, thẳng thắn tại cuộc tọa đàm đó đã được đăng trên báo QĐND số ra ngày thứ Sáu,
31/10/2003. Báo ra và đã có những phản ứng, đặc biệt là cho rằng những người
tọa đàm đã phủ nhận thơ kháng chiến. Nhà thơ T.A.T., người trực tiếp làm trang
thứ Sáu của báo QĐND khi đó và là người tổ chức cuộc tọa đàm, cùng Tổng biên
tập báo là thiếu tướng N.Q.T., đã phải vào Thành báo cáo Tổng cục Chính trị.
Sau này anh T. kể cho tôi nghe là khi trình bày danh sách các khách mời tọa
đàm, đến tên tôi, một sĩ quan cấp trên đã bảo anh T. là sao anh này từng bị tù
ta (!) mà các anh cũng mời. Nghe thế anh T. choáng váng, chẳng biết phải nói sao
nữa!
Toàn bộ chuyện này, tức là những câu chuyện điện đàm
của T. và tôi về việc tôi không còn được có mặt trong cuộc tọa đàm của báo QĐND
ngày 17/4, diễn ra trước và trong cuộc uống bia của tôi với các bạn văn ở quán bia
Lan Chín tại phố Tăng Bạt Hổ, Hà Nội, vào chiều tối 16/4. Trong cuộc uống này
có nhà thơ Hoàng Nhuận Cầm. Và bên vại bia buổi giao mùa xuân hè, Cầm đã đọc
cho bạn bè nghe bài thơ “Vô cùng” của mình:
Tất cả chúng ta thật lòng nói dối
Tất cả chúng ta áo đẫm mồ hôi
Tất cả chúng ta căn nhà chật chội
Giữa cõi vô cùng vô tận mà thôi.
Tất cả chúng ta đều bị theo dõi
Tất cả chúng ta sắp bị bắt rồi
Tất cả chúng ta như bầy chó đói
Ngửa mặt lên trời hóng bóng trăng rơi.
Tất cả chúng ta đều không vô tội
Mỗi đêm một tờ giấy trắng mồ côi.
Hà Nội 17.4.2013
Tác giả gửi Quê Choa
Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả
……………………………….
*Ông Phạm Xuân Nguyên đang là chủ tịch HNV Hà Nội
RSS Feed
Facebook
Twitter
0 comments:
Đăng nhận xét