Tân Đại Sứ Mỹ điều trần: Sẽ thúc đẩy Nhân Quyền và Tự do Tôn giáo khi được nhận làm Đại sứ ở VN

(Tổng hợp BBC, RFA, VOA)

• Tân đại sứ Mỹ hứa sẽ thúc đẩy nhân quyền

Trần Đông Đức
(Viết cho BBC từ Washington)

Ông David Bruce Shear điều trần

trước Thượng Viện Hoa Kỳ 

hôm 6-4-2011 (Photo Thanh Trúc/RFA)

Tân đại sứ Hoa Kỳ ở Việt Nam, ông David Shear đã cam kết tại buổi điều trần ở Thượng Viện Hoa Kỳ rằng ông sẽ tập trung vào vấn đề nhân quyền và tôn giáo khi tới Việt Nam.

Trong phiên điều trần hôm 6/4 ở Washington, ông Shear nói:

"Khi chúng ta phát triển quan hệ đối tác chiến lược với Việt Nam, chúng ta cần tập trung vào việc tăng sự tôn trọng của chính quyền Việt Nam đối với quyền con người và tự do tôn giáo.

"Hiện vẫn có quan ngại sâu sắc về việc bỏ tù những người bất đồng chính kiến, hạn chế truyền thông và mạng internet và việc sách nhiễu các nhóm tôn giáo.

"Nếu được chuẩn thuận, tôi sẽ coi nhân quyền và tự do tôn giáo là phần trung tâm của các cuộc trò chuyện của tôi với các nhà lãnh đạo Việt Nam và người dân Việt Nam."

Ông Jim Webb là chủ tọa phiên điều trần

Phiên điều trần đã diễn ra tại Tiểu ban Ngoại giao dưới sự chủ trì của Thượng nghị sỹ Jim Webb.

Thượng Nghị sỹ Webb cũng nhấn mạnh rằng trong nhiệm kỳ này đại sứ cần tìm hiểu và thúc đẩy hữu hiệu hơn về tiến độ nhân quyền cho người Việt Nam, với sự ghi nhận rằng hiện nay chính quyền Việt Nam đã có một số thỏa hiệp.

Thủ tục này được xem là phép thử năng lực và sự hiểu biết về nhiệm sở và chức vụ của ông Shear.

Thượng nghị sỹ Jim Webb bày tỏ sự ủng hộ của ông đối với vị tân đại sứ đề cử và chúc mừng ông đã có bước đầu tiên đã thuận lợi.

Hàn gắn lịch sử

Cuộc điều trần được chứng kiến bởi phóng viên báo chí, quan chức ngoại giao và một bộ phận lớn quan khách là từ phía cộng đồng người Mỹ gốc Việt.

Thượng nghị sỹ Jim Web lấy kinh nghiệm cá nhân từng là một cựu chiến binh chiến tranh Việt Nam và nay là chồng của một người Mỹ gốc Việt nói rằng quan hệ Mỹ Việt là một mối quan hệ phức tạp nhất trong lịch sử ngoại giao Hoa Kỳ.

Tất cả các chính sách ngoại giao Hoa Kỳ đều sẽ chú trọng tới sứ mệnh hàn gắn và khẳng định rằng không thể nào bỏ qua nguyện vọng và quyền lợi của hai triệu người Mỹ gốc Việt.

Đại sứ tân nhiệm David Shear ghi nhận điều này và chứng minh rằng ông đã cố gắng tìm hiểu.

Ông Shear cũng trích lời Ngoại trưởng Clinton nói quan hệ Việt - Mỹ đã có mức hợp tác mà cách đây vài năm sẽ không thể tượng tượng nổi.

Bình luận về quan hệ thượng mại vốn có kim ngạch hơn 18 tỷ đô la Mỹ trong năm ngoái và Việt Nam xuất khẩu sang Hoa Kỳ nhiều hơn so với nhập khẩu, ông Shear cam kết sẽ cố gắng để thúc đẩy hàng xuất khẩu của Hoa Kỳ vào Việt Nam.

Ông David Shear (trái) sẽ sang Việt Nam nhậm chức tân đại sứ Hoa Kỳ

'Độc tài'

Trong phần chất vấn sự hiểu biết tình hình, thượng nghị sỹ Jim Webb đã hỏi ông David Shear có biết về vụ tòa án Việt Nam vừa kết án nhà hoạt động Cù Huy Hà Vũ.

Ông David Shear tỏ ra nắm vững tình hình và còn nêu tên hai nhà hoạt động khác là luật sư Lê Quốc Quân và bác sỹ Phạm Hồng Sơn, hai người hiện đang bị tạm giữ sau khi đến quan sát phiên tòa.

Hầu như các vấn đề người Việt ở Mỹ quan tâm như hồ sơ nhân quyền, tự do tôn giáo, và những nhà tranh đấu bị bắt đều được giải trình sâu sắc.

Ông Hoàng Tứ Duy của đảng Việt Tân nhận định “cuộc điều trần hôm nay khẳng định cộng đồng Việt Nam sẽ là đối tác quan trọng trong quan hệ Mỹ - Việt và ông David Shear đã hứa sẽ lắng nghe góp ý của người Mỹ gốc Việt khi làm đại sứ.

"Mặc dù Hoa Kỳ muốn tăng quan hệ kinh tế và quân sự với Việt Nam, rõ ràng chính phủ và dư luận Hoa Kỳ không cho phép tiến hành quan hệ thật sự "bình thường" khi ở Việt Nam còn có một thể chế chính trị bất bình thường, tức một nền độc tài.”

Trong lúc đó bác sỹ Nguyễn Quốc Quân thì cho rằng đây là một bước mạnh mẽ và là chính sách mới.

Với sự thúc đẩy này, Hoa Kỳ chú trọng vào tình hình nhân quyền Việt Nam và có nhận thức rõ ràng cộng đồng hai triệu người Mỹ gốc Việt là yếu tố lợi ích.

Trong một câu bình luận hiếm hoi, nhà ngoại giao Nguyễn Vũ Tùng đại diện phía Việt Nam nói rằng “cuộc điều trần diễn ra rất tốt đẹp”.

Tuy nhiên, khi bị chất vấn về trường hợp Cù Huy Hà Vũ, ông Tùng không có lời giải thích mà chỉ đề nghị theo dõi thông tin trên báo chí.

Chuyên gia văn hóa

Đại sứ tân nhiệm David Shear là một chuyên gia về văn hóa Đông Á, từng học ở Đài Loan, Nhật Bản và nói thạo tiếng Quan Thoại cùng tiếng Nhật.

Ông tỏ ra rất bặt thiệp đi bắt tay và trò chuyện với hầu hết mọi người trong phòng và tỏ vẻ lắng nghe một cách chăm chú.

Các đại diện của chính quyền Việt Nam và đại diện cộng đồng đều chào hỏi hay kiến nghị trực tiếp với đại sứ tân nhiệm hoặc Thượng Nghị sỹ Jim Webb.

Nhưng hai phía người Việt này tuyệt đối không chào hỏi nhau theo quy ước xã giao.

Trong quá trình diễn ra phiên điều trần, đại diện của Cao Trào Nhân Bản như bác sỹ Nguyễn Quốc Quân, đảng viên Việt Tân như Hoàng Tứ Duy đều ngồi không xa thậm chí có người ngồi cùng hàng ghế với quan chức của bộ ngoại giao Việt Nam gởi sang quan sát điều trần.

Phái đoàn Việt Nam đem theo đoàn ký giả của Thông Tấn Xã Việt Nam và VTV quay phim toàn bộ chương trình.

Báo chí hải ngoại cũng tham gia nhưng hai bên đều không tiếp xúc với phía bên kia để phỏng vấn.

• Đại sứ Mỹ được đề cử điều trần trước Tiểu Ban Châu Á TBD

Thanh Trúc (phóng viên RFA)

Chiều ngày 6/4, ông David Shear, người được Tổng thống Mỹ chỉ định vào chức vụ tân đại sứ Mỹ ở Việt Nam, đã ra điều trần trước Tiểu Ban Châu Á Thái Bình Dương thuộc Ủy Ban Đối Ngoại thượng viện Hoa Kỳ.

Ông David Bruce Shear điều trần trước Thượng Viện Hoa Kỳ hôm 6-4-2011
để được chuẩn thuận làm tân Đại sứ Mỹ tại Việt Nam Photo Thanh Trúc/RFA.

Thanh Trúc có mặt tại chỗ và tường trình chi tiết: 

Thăng tiến quan hệ Mỹ Việt

“Tôi rất cảm kích trước sự tin tưởng mà tổng thống Obama và ngoại trưởng Clinton dành cho tôi trong cương vị đại sứ Mỹ tại nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam. Nếu được chấp thuận tôi sẽ làm việc thật sát với Quốc hội để thăng tiến mối quan hệ Mỹ Việt.”

Đó là lời ông David Shear, được tổng thống Obama chỉ định chức đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam, lên tiếng chiều thứ Tư vừa qua khi ra điều trần trước  Tiểu Ban Châu Á Thái Bình Dương thuộc Ủy Ban Đối Ngoại ở thượng viện. 

Buổi điều trần được chủ tọa bởi  thượng nghị sĩ James Webb, chủ tịch Tiểu Ban Châu Á Thái Bình Dương. 

“Như ngoại trưởng Clinton từng phát biểu tại Hà Nội năm ngoái, giao hảo hợp tác giữa hai nước đã đạt  mức độ mà cách đây mấy năm không ai có thể tượng tượng. Chính vì thế trong cuộc trao đổi giữa bà ngoại trưởng với giới chức cấp cao  ở Hà Nội hồi tháng Bảy rồi tiếp đó trong tháng Mười, bà đã đề nghị Mỹ nên thiết lập mối quan hệ chiến lược với Việt Nam. Theo tôi đây là bước tiến hợp lý thứ nhì hầu tiến tới  quan hệ  song phương bền vững bằng  hợp tác cũng như bằng đối thoại.” 

Vẫn theo lời người được chỉ định làm  đại sứ ở Việt Nam, nếu được đề cử chức vụ này thì nổ lực trước mắt của ông là tập trung  giải quyết các vấn đề an ninh khu vực, không phổ biến vũ khí hạt nhân,  pháp luật, y tế, sự biến đổi khí hậu, khoa học kỹ thuật. Mặt khác,  giáo dục và giao lưu văn hoá giữa người dân hai  quốc gia cũng sẽ được tăng cường bởi những hình thức giao tiếp như vậy mang lại phúc lợi cho cả hai phía.

Trong cố gắng phát triễn mối quan hệ chiến lược với Việt Nam, ông David Shear nói tiếp, Hoa Kỳ vẫn phải tiếp tục thúc đẩy chính phủ nước bạn tôn trọng nhân quyền và tự do tôn giáo:

“Đã có sự  quan tâm sâu sắc đến việc nhiều nhà bất đồng chính kiến ở Việt Nam bị trấn áp và bị giam giữ, báo chí và Internet bị kiểm soát, các tôn giáo  bị sách nhiễu. Việt Nam chẳng  thể phát triển toàn diện nếu những quyền căn bản của người dân không được tôn trọng, hồ sơ nhân quyền tồi tệ của Việt Nam không chỉ tạo  nhiều trở ngại mà còn  hạn chế mối bang giao giữa Hà Nội với Washington.”

Nếu được chấp thuận tư cách đại sứ Hoa Kỳ  tại Việt Nam, nhân quyền và tự do tôn giáo sẽ là hai vấn đề trung tâm của mọi cuộc đối thoại giữa tôi với cấp lãnh đạo và với nhân dân Việt Nam.” 

Vai trò người Mỹ gốc Việt 
Trả lời câu hỏi đầu tiên của chủ tịch Tiểu Ban Châu Á Thái Bình Dương, thượng nghị sĩ James Webb, là ông đã tìm cách  tiếp xúc với cộng đồng  Mỹ gốc Việt tại Hoa Kỳ chưa, nếu có thì trong mức độ nào, nhà ngoại giao từng có nhiều năm công tác tại Hàn Quốc trả lời là thực sự ông chưa liên lạc với cộng đồng Việt Nam ở tại đây vì chưa được chấp thuận, nhưng ngay sau khi chính thức trở thành  đại sứ Mỹ ở Việt Nam thì ông hy vọng có thể sớm xúc tiến việc đó: 

“Tôi biết cộng đồng Việt Nam ở Mỹ giữ một vai trò hệ trọng trong bang giao Mỹ Việt. Sự ủng hộ của họ đối với chúng ta trong thời chiến khi đó theo tôi cũng vô cùng quan trọng. Một trong những mục tiêu của tôi là giữ mối quan hệ mật thiết với cộng đồng Mỹ gốc Việt ở tại đây.” 

Đáp lại, thượng nghị sĩ James Webb nói ông David Shear không cần thiết phải chờ đến lúc được chấp thuận mới nghĩ đến việc tiếp xúc với cộng đồng người Việt ở Mỹ. Đây là một cộng đồng từ đó phát xuất sự phức tạp và tế nhị trong chính sách đối ngoại của nước Mỹ, ông James Webb nhấn mạnh. 

Nhiều vấn đề khác liên quan đến Việt Nam lần lượt được thượng nghị sĩ James Webb nêu ra với ông David Shear, từ nhân quyền, tự do tôn giáo, tự do báo chí và Internet, đến quan hệ quân sự song phương, vấn đề sông Mekong, việc tranh chấp chủ quyền giữa Việt Nam với các nước trong đó có Trung Quốc, kể cả chuyện đáng chú ý tuần này là việc một nhà trí thức cũng là tiến sĩ Luật tên Cù Huy Hà Vũ, xuất thân từ một gia đình có công với cách mạng ở Việt Nam, bị cáo buộc tội tuyên truyền chống phá nhà nước và đã bị tuyên án bảy năm tù giam. Ông David Shear trả lời:

“Là một ngày sau khi hay tin tiến sĩ  Hà Vũ bị kêu án bảy năm tù thì Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ đã công bố một văn bản qua đó bày tỏ sự quan tâm sâu sắc của chúng tôi trước bản án bất công này, đồng thời kêu gọi nhà cầm quyền Việt Nam trả tự do ngay tức khắc cho ông Hà Vũ. Bộ ngoại giao cũng đồng thời nêu trường hợp hai nhà  hoạt động dân chủ Việt Nam là Phạm Hồng Sơn và Lê Quốc Quân, bị bắt trong thời gian diễn ra phiên sử tiến sĩ Vũ, yêu cầu Việt Nam trả tự do cho họ. ”   

Và khi  thượng nghị sĩ James Webb hỏi rằng bản thân ông chuẩn bị  như thế nào để có thể đảm trách vai trò một vị đại sứ ở Việt Nam, nhà ngoại giao vốn thạo tiếng Trung và tiếng Nhật với bề dày  kinh nghiệm về Đông Nam Á đáp trả chủ tịch Tiểu Ban Châu Á Thái Bình Dương rằng việc đầu tiên của ông  là tập nói tiếng Việt:  

Đó  là nội dung buổi điều trần của ông David Shear  nhằm đạt sự chấp thuận để trở thành tân đại sứ Hoa Kỳ đến Việt Nam, đất nước mà ông ca tụng là một trong những quốc gia phát triển vượt bực vùng Đông Nam Á dù như còn rất nhiều vấn đề tiêu cực cần phải vượt qua. 
Thanh Trúc tường trình từ Washington. 

• Tân Đại sứ Mỹ lên tiếng ở Thượng viện về vụ ông Cù Huy Hà Vũ

Nguyễn Trung (VOA)

Thưa quý vị, ông David Shear, người được Tổng thống Barack Obama bổ nhiệm làm Tân Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam, hôm qua cho hay, Mỹ ‘đang theo dõi chặt chẽ tình hình’ liên quan tới bản án 7 năm tù giam đối với luật sư Cù Huy Hà Vũ, và vụ bắt giam hai nhà bất đồng chính kiến sau đó. Trong buổi điều trần để xem xét chuẩn thuận ông Shear tại Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ hôm 6/4, giới chức hiện là Phó Trợ lý Ngoại trưởng Hoa Kỳ nói ông muốn tăng cường hợp tác trong nhiều lĩnh vực với Việt Nam, điển hình là giáo dục, kinh tế và quân sự, nhưng đồng thời tuyên bố sẽ tiếp tục ‘thúc ép’ Hà Nội tôn trọng nhân quyền. Mời quý vị theo dõi tường thuật của Nguyễn Trung trong chuyên mục ‘Câu chuyện Việt Nam’ tuần này.

Tân đại sứ nói quá trình hợp tác của hai nước hiện đã
‘lên tới mức khó mà có thể tưởng tượng được chỉ vài năm trước’.

Tân Đại sứ Hoa Kỳ nói: 'Việt Nam sẽ không tận dụng được toàn bộ tiềm năng của mình nếu không cho thấy tôn trọng nhân quyền hơn nữa, và hồ sơ nhân quyền gây quan ngại của nước này sẽ giới hạn tốc độ phát triển mối quan hệ'.

Nhà ngoại giao kỳ cựu cho biết ông theo dõi các sự kiện xảy ra ở Việt Nam gần đây, nhất là vụ luật sư Cù Huy Hà Vũ bị kết án 7 năm tù giam vì ‘tuyên truyền chống phá nhà nước’.

Ông Shear lặp lại tuyên bố hôm 5/4 của Bộ Ngoại giao Mỹ, ‘thúc giục chính phủ Việt Nam thả ngay lập tức ông Cù Huy Hà Vũ và tất cả các tù nhân lương tâm khác’.

Ông cũng nêu lên trường hợp hai nhà bất đồng chính kiến khác mới bị bắt sau phiên xử luật sư Vũ là Phạm Hồng Sơn và Lê Quốc Quân, đồng thời cho biết ‘đang theo dõi chặt chẽ’ tình hình.

Trong khi đó, hôm 5/4, Hà Nội tuyên bố Hoa Kỳ ‘can thiệp vào công việc nội bộ’ và nhấn mạnh ‘không có cái gọi là tù nhân lương tâm ở Việt Nam’.

Trong phiên điều trần với sự chủ tọa của Thượng nghị sĩ có nhiều duyên nợ với nước Việt,  ông Jim Webb, ông Shear còn cho hay, nếu được Thượng viện chuẩn thuận, ông sẽ ‘làm việc chặt chẽ với Quốc hội để thúc đẩy quyền lợi của Mỹ ở Việt Nam’.

Nhà ngoại giao kỳ cựu cũng nói quá trình hợp tác của hai nước hiện đã ‘lên tới mức khó mà có thể tưởng tượng được chỉ vài năm trước’.

Ông Shear nêu ra một loạt các lĩnh vực hợp tác với Việt Nam mà ông dự tính sẽ tiến hành trong nhiệm kỳ tại Hà Nội.

Thượng nghị sĩ Jim Web chủ trì buổi điều trần xem xét việc chuẩn thuận ông David Shear.

Ông nói: ‘Nếu được chuẩn thuận (làm đại sứ), tôi sẽ tiếp tục tăng cường sự tham gia (của Hoa Kỳ) trong các lĩnh vực như an ninh khu vực, vấn đề không phổ biến vũ khí, thực thi luật pháp, y tế, biến đổi khí hậu, khoa học và công nghệ'.

Nhà ngoại giao này nói thêm: 'Tôi cũng cam kết gia tăng trao đổi giáo dục và giao lưu nhân dân. Ngoài ra, thương mại vẫn sẽ tiếp tục là một lĩnh vực chủ chốt trong mối quan hệ với Việt Nam. Bang giao quốc phòng cải thiện cũng sẽ góp phần củng cố mối quan hệ song phương’.

Theo Đại sứ quán Hoa Kỳ ở Hà Nội, từ con số vài trăm triệu đôla hơn 10 năm trước, thương mại hai chiều năm 2010 tăng lên hơn 18 tỷ đôla, và hiện có hơn 10 nghìn sinh viên Việt Nam theo học ở Mỹ.

Tuy nhiên, ông Shear cũng lưu ý rằng, trong khi phát triển mối quan hệ chiến lược với Hà Nội, Washington cũng cần ‘gia tăng thúc ép chính phủ Việt Nam tôn trọng nhân quyền và tự do tôn giáo’.

Ông nói: ‘Hiện vẫn còn có quan ngại sâu sắc về việc bỏ tù những người bất đồng chính kiến, tình trạng giới hạn báo chí và Internet, cũng như việc sách nhiễu các tổ chức tôn giáo'.

Ông Đại sứ đánh giá: 'Việt Nam sẽ không tận dụng được toàn bộ tiềm năng của mình nếu không cho thấy tôn trọng nhân quyền hơn nữa, và hồ sơ nhân quyền gây quan ngại của nước này sẽ giới hạn tốc độ phát triển mối quan hệ. Nếu được chuẩn thuận (làm đại sứ), tôi sẽ coi vấn đề nhân quyền và tự do tôn giáo là một phần trọng tâm trong các cuộc trao đổi với các nhà lãnh đạo cũng như người dân Việt Nam’.

Trong cuộc phỏng vấn dành riêng cho Ban Việt Ngữ, Đài VOA, trước khi rời Việt Nam, người tiền nhiệm của ông Shear, cựu đại sứ Michael Michalak cũng nói rằng nhân quyền là một trong các thách thức mà hai bên ‘cần phải nỗ lực hơn nữa để giải quyết’.

Về kỳ vọng đối với nhiệm kỳ sắp tới của Tân đại sứ David Shear, ông Hoàng Tứ Duy, phát ngôn viên Đảng Việt Tân, tổ chức bị Việt Nam coi là ‘khủng bố’, nói ông hy vọng ‘Hoa Kỳ sẽ luôn quan tâm về vấn đề nhân quyền’.

Ông Duy nhận định: ‘Hiện nay hai chính phủ có quan hệ bang giao, nhưng mà điều quan trọng là trong tương lai, làm sao chúng ta luôn luôn để vấn đề nhân quyền trong quan hệ. Một trong những điều chúng tôi để ý ngày hôm nay là ông Shear cũng hứa là ông sẽ luôn luôn lắng nghe tiếng nói của cộng đồng người Việt ở Hoa Kỳ’.

Trong phần trình bày của mình, ông Shear đã cho biết sẽ liên hệ chặt chẽ với cộng đồng người Mỹ gốc Việt vì ‘họ đóng một vai trò quan trọng trong mối bang giao giữa hai quốc gia’.

Liên quan tới các vấn đề trên bình diện khu vực, ông Shear cũng đề cập tới tranh chấp chủ quyền ở biển Nam Trung Hoa (tức biển Đông).

Ông cho rằng quan điểm mà Ngoại trưởng Hillary Clinton nêu ra hồi năm ngoái tại Hà Nội, về quyền lợi quốc gia của Hoa Kỳ trong việc giải quyết tranh chấp ở vùng biển này, ‘có tác dụng’, khi Trung Quốc và ASEAN đã tiến hành hai tới ba cuộc họp để bàn thảo giải pháp.

Trả lời trước Ủy ban An ninh và Kinh tế Trung – Mỹ tại Hạ viện Hoa Kỳ hồi năm 2010, nhà ngoại giao kỳ cựu thông thạo tiếng Hoa từng nhấn mạnh rằng Washington muốn Bắc Kinh ‘hòa hợp’ với các nước láng giềng, vì điều đó ‘hỗ trợ cho các quyền lợi của Hoa Kỳ’.

Ông Shear đảm nhận chức Phó trợ  lý Ngoại trưởng Hoa Kỳ đặc trách các vấn đề Đông Á và Thái Bình Dương từ năm 2009.

Tổng thống Barack Obama thông báo đề cử ông vào chức vụ Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam hồi cuối năm ngoái.

Nếu được Thượng viện chuẩn thuận, ông Shear sẽ là vị Đại sứ thứ 5 nhận nhiệm vụ tại Hà Nội kể từ khi hai quốc gia bình thường hóa quan hệ.