Ģirts Vikmanis & Lee Edwards
Phạm Nguyên Trường dịch
![]() |
| Ông Lee Edwards |
- Các ông có ý định xây
dựng một đài tưởng niệm các nạn nhân của chủ nghĩa cộng sản ở Washington. Tại
sao hiện nay đây là công việc quan trọng?
- Chúng ta có thể nói đến 100 triệu nạn nhân của chủ nghĩa cộng
sản trên thế giới. Đây là số liệu từ tác phẩm của sáu nhà trí thức Pháp, có tên
là Chúa trời đã thua, do nhà xuất bản của Đại học Harvard ấn hành.
Bức tường Berlin sụp đổ cách đây 20 năm, nhiều người nghĩ rằng chủ nghĩa cộng
sản đã bị đánh bại, và chúng ta có thể chắc chắn rằng nó sẽ không bao giờ quay
trở lại nữa. Nhưng, không được quên các nạn nhân của chủ nghĩa cộng sản.
Năm 2007, chúng tôi đã khánh thành bức tượng tưởng niệm các nạn nhân của chủ nghĩa cộng sản tại Washington. Đây là hình ảnh của Nữ thần dân chủ - một bức tượng như thế đã từng đứng ở quảng trường Thiên An Môn ở Bắc Kinh (Trung Quốc).
Chúng
tôi đã tạo ra một bảo tàng ảo về các nạn nhân của chủ nghĩa cộng sản, và vừa
mới đây đã viết xong cuốn sách giáo khoa cho các trường trung học. Quỹ tưởng niệm các nạn chân
của chủ nghĩa cộng sản đang hoạt động trong
lĩnh vực nghiên cứu di sản, nghiên cứu quá khứ, hiện tại và giáo dục. Trên thế
giới vẫn còn năm nước cộng sản, và sự áp bức của các chế độ này cũng vẫn khốc
liệt như trước đây. Về bức tượng, phải nói rằng hàng năm các nhà ngoại giao của
nhiều nước vẫn đến thăm, cả những người đã từng là nạn nhân của chủ nghĩa cộng
sản như người Trung Quốc, Việt Nam, Triều Tiên và Cuba nữa. Luật về tổ chức của
chúng tôi được thông qua dưới trào của tổng thống Dân chủ, Bill Clinton; còn
tượng đài khánh thành khi tổng thống là người thuộc đảng Cộng hòa, George
Walker Bush, nắm quyền. Một cách nữa để chúng ta tưởng nhớ đến tác hại của chủ
nghĩa cộng sản là huy chương Truman – Reagan, tặng cho những người có thành
tích trong sự nghiệp chống cộng. Tên của huy chương có ý nghĩa biểu tượng vì
chiến tranh lạnh bắt đầu dưới trào đảng viên Dân chủ Harry Truman, còn Ronald
Reagan, đảng viên Cộng hòa, đã làm được rất nhiều trong cuộc chiến chống lại
chủ nghĩa cộng sản. Giải được trao lần đầu tiên năm 1999, và một trong những
người nhận đầu tiên là nhà lãnh đạo phong trào Sąjūdis, đòi độc lập cho Litva,
là ông Vytautas Landsbergis.
Năm 2007, chúng tôi đã khánh thành bức tượng tưởng niệm các nạn nhân của chủ nghĩa cộng sản tại Washington. Đây là hình ảnh của Nữ thần dân chủ - một bức tượng như thế đã từng đứng ở quảng trường Thiên An Môn ở Bắc Kinh (Trung Quốc).
![]() |
| Ông Lee Edwards, chủ tịch Quỹ tưởng niệm các nạn chân của chủ nghĩa cộng sản |
- Điều gì làm cho các nước vùng Baltic trở thành đặc biệt, nhất là trong bối cảnh của quá khứ cộng sản?
- Hoa Kỳ đã có mối liên hệ đặc biệt với các nước vùng Baltic,
khi Liên Xô chiếm những nước này, chúng tôi không công nhận việc chiếm đóng và
sáp nhập đó. Chính phủ Mỹ đã đưa ra tuyên bố, gọi là tuyên bố Sumner Welles.
Trong bảo tàng, chúng tôi phải nói với mọi người những câu chuyện dễ hiểu, và
đối với các nước vùng Baltic thì đấy là phong trào Cách mạng hát và Con đường
Baltic. Tôi đã đến thăm Bảo tàng Chiếm đóng ở Riga - Ông Nollendorfs đã
làm được một công việc tuyệt vời và chúng tôi cũng sẽ làm như vậy, chúng tôi
được bảo tàng của các bạn khích lệ rất nhiều. Sẽ có những cuộc triển lãm dành
cho từng nước, thí dụ như Nga, Trung Quốc, sẽ một cuộc triển lãm đặc biệt dành
cho các nước vùng Baltic. Ngoài ra còn có một phòng dành tưởng niệm những anh
hùng chống cộng nữa. Chúng tôi có thể dựng trong bảo tàng một trại tù (Gulag)
với những chiếc giường gỗ, và khi có người vào thì nhiệt độ sẽ tự động giảm
xuống. Chúng tôi muốn trưng bày cả những toa tầu dùng để trục xuất người tới
Siberia. Chúng tôi cũng muốn đặt một tháp canh như trên Bức tường Berlin nữa.
- Xây bảo tàng như vậy thì cần bao nhiêu tiền và kiếm ở đâu?
- Theo luật pháp Hoa Kỳ, chúng ta không thể yêu cầu nhà nước tài
trợ cho đài tưởng niệm đó. Đài tưởng niệm các nạn nhân của vụ diệt chủng người
Do Thái (Holocaust) ở Washington cũng được xây dựng bằng nguồn vốn tư nhân. Vì
vậy, chúng tôi hy vọng sẽ được các tổ chức xã hội hỗ trợ. Có thể chúng tôi sẽ
yêu cầu chính phủ Mỹ hỗ trợ địa điểm đặt đài tưởng niệm, cũng như thu hút tài
trợ từ nước ngoài. Hungary đã trích ra một triệu, chúng tôi sẽ sử dụng để tạo
ra một nhóm công tác và cho chiến dịch quyên góp. Cần tổng cộng 100 triệu USD,
một nửa làm bảo tàng, một nửa cho tổ chức làm công việc giáo dục. Mục tiêu của
chúng tôi là bắt đầu xây dựng vào năm 2017, kỷ niệm 100 năm cuộc Cách mạng
Bolshevik ở Nga.
- Khổ đau có thể được đo
không chỉ bằng số nạn nhân, mà còn có thể đo bằng kinh tế và xã hội ...
- Chủ nghĩa cộng sản là ngụy khoa học, được ngụy trang như một
hệ thống kinh tế và được thực hiện bằng lực lượng võ trang. Nó được xây dựng
trên nền cát ướt. Chủ nghĩa cộng sản đã gây ra những hậu quả về chính trị, kinh
tế và chiến lược. Không có cộng sản thì chúng tôi đã không có các cuộc chiến
tranh Việt Nam và Triều Tiên rồi. Nếu năm 1939 không có Hiệp ước Molotov-
Ribbentrop thì đã không có Chiến tranh thế giới II. Chúng ta đang chứng kiến
hậu quả kinh tế trong các nước vùng Baltic và Trung Âu - họ đã bị chủ nghĩa
cộng sản hành hạ suốt mấy thập kỉ. Trong khi đó, Tây Âu kinh tế phát triển tốt
hơn. Tất cả những người sống trong thế kỷ XX đều khổ vì chủ nghĩa cộng sản, và
chúng ta phải dạy cho mọi người như thế.
- Tại Latvia, các nhà khoa học đã tính được những thiệt hại do Liên Xô gây ra trong thời kì chiếm đóng. Có nên yêu cầu Nga bồi thường không?
- Tại Latvia, các nhà khoa học đã tính được những thiệt hại do Liên Xô gây ra trong thời kì chiếm đóng. Có nên yêu cầu Nga bồi thường không?
- Tôi không bình luận về công việc nội bộ của Latvia, đây là vấn
đề của nền chính trị địa phương.
- Có thể coi chủ nghĩa
phát xít và chủ nghĩa cộng sản là như nhau không?
- Holocaust là độc ác nhất. Chủ nghĩa cộng sản - cũng ác, nhưng
chủ nghĩa phát xít là sự độc ác đặc biệt, không thể nào diễn tả nổi. Tôi xin
lưu ý rằng Nghị viện châu Âu đã chuẩn bị một nghị quyết bày tỏ quan điểm chính
trị cả về chủ nghĩa phát xít lẫn chủ nghĩa cộng sản.
- Ở Latvia, giáo viên các trường dành cho học sinh nói tiếng Nga đưa trẻ em đến cái gọi là Tượng đài Chiến thắng và kể cho chúng nghe phiên bản của mình về lịch sử. Giải quyết vấn đề này như thế nào?
- Trong chế độ dân chủ, không thể cấm người khác nói; nhưng cùng
với quyền nói, còn có trách nhiệm nói sự thật nữa. Bộ Giáo dục, Bộ Quốc phòng
và các giáo viên phải làm chuyện này. Nói rằng Latvia tự nguyện tham gia Liên
Xô là không đúng. Những thứ tôi nhìn thấy trong bảo tàng chiếm đóng là đúng.
- Người Mỹ đương đại
theo ông là như thế nào, họ có hiểu về chủ nghĩa cộng sản và di sản của hệ tư
tưởng của nó không?
- Không phải tất cả người Mỹ đều biết chuyện đó. Khi chúng tôi
viết sách cho nhà trường, bao gồm chủ nghĩa cộng sản của Marx, Mao và cho đến
ngày nay, chúng tôi gửi cho giáo viên khắp cả nước. Họ cảm thấy thú vị. Cần dạy
không chỉ học sinh về những vấn đề của chủ nghĩa cộng sản, mà còn phải dạy cả
giáo viên nữa.
- Ông cho rằng ai là những người anh hùng trong cuộc chiến chống lại chủ nghĩa cộng sản?
- Đó là Vaclav Havel, Lech Walesa, Andrei Sakharov, Đức Giáo
hoàng Gioan Phaolô II – đấy là bốn chiến sĩ tuyệt vời, nhưng còn nhiều người
khác nữa.
- Việc bổ nhiệm Karol
Wojtyla làm Giáo Hoàng có phải là bước đi mang tính chiến thuật của Vatican
trong cuộc chiến chống chủ nghĩa cộng sản hay không?
- Ngài là một linh mục và hồng y sống dưới chế độ cộng sản, và
đã trải nghiệm tất cả ngay trên cơ thể của mình. Chuyến đi đầu tiên của Ngài
tới Ba Lan sau khi trở thành Giáo Hoàng là có tính biểu tượng, trong thời gian
đó Ngài nhấn mạnh: “Đừng sợ.” Câu nói đó đã khuyến khích mọi người, phong trào
“Đoàn kết” được thành lập. Ba Lan trở thành tấm gương. Âm mưu ám sát Đức Giáo
Hoàng Gioan Phaolô II cho thấy ảnh hưởng chính trị của Ngài lớn đến mức nào.
- Thách thức đối với chủ
nghĩa cộng sản hiện nay là gì?
- Cho đến nay, còn năm nước cộng sản. Với bốn nước là Lào, Việt
Nam, Trung Quốc và Cuba, chúng ta có thể làm việc: nói về vi phạm nhân quyền và
áp dụng những biện pháp trừng phạt kinh tế. Có thể trao giải thưởng cho các nhà
hoạt động. Bắc Triều Tiên là chuyện khác, đấy là nhà nước toàn trị tách biệt
hẳn với thế giới. Thách thức lớn nhất hiện nay là giáo dục. Nhờ công nghệ hiện
đại, nói sự thật dễ dàng hơn trước rất nhiều. Trang web của chúng tôi có hàng
ngàn người đọc, trong đó có người Trung Quốc, người Việt Nam và người Cuba.
Ngay cả Trung Quốc, với 80 triệu đảng viên, cũng không thể có ảnh hưởng tới
toàn bộ dân số là 1,3 tỷ người. Tự do sẽ vượt qua tất cả.
Cuộc trò chuyện do nhà báo Ģirts Vikmanis thực hiện
Dịch qua bản tiếng Nga tại địa chỉ:http://inosmi.ru/sngbaltia/20131030/214334805.html
nguồn: http://phamnguyentruong.blogspot.com/2013/11/


RSS Feed
Facebook
Twitter
0 comments:
Đăng nhận xét