Kiện thủy điện nhớ về Thầy

Nguyễn Văn Thạnh 

Những năm học đại học, có một người thầy làm tôi nhớ mãi. Thầy phong độ, vui tính, gần gũi với sinh viên và dạy rất hay. Thầy rất năng động, ngoài đi dạy thầy còn mở công ty và kinh doanh bên ngoài. Bạn bè tôi, thỉnh thoảng được thầy giao việc cho làm, nhờ đó nhiều bạn có thêm tiền để trang trải chi phí. Nhiều bạn tốt nghiệp, không bị ‘gãy gánh giữa đường” cũng là nhờ thầy.

Những năm đó, giảng viên đi dạy bằng xe oto rất hiếm nhưng thầy đã đi chiếc Mecedes rất mới, bóng lộn. Và bi kịch của thầy cũng bắt nguồn từ chiếc xe này. Một lần đi công tác về ban đêm, thầy đã tông vào các cống bê tông do đơn vị thi công để cẩu thả trên đường, không rào chắn, biển báo. Cú tai nạn mạnh đến nỗi vùng ngực, mặt của thầy tổn thương rất nghiêm trọng, thầy tử vong. Gia sản của thầy tích cóp bao năm được người khác thừa kế.

Dân chủ bắt đầu bằng việc kiện tụng

Nguyễn Văn Thạnh

Trên thế giới, không nước nào có nhiều chuyện kiện tụng như nước Mỹ, và nước Mỹ cũng là nước có nền dân chủ lâu đời, vững chắc, ổn định hàng đầu trên thế giới. Không chỉ ở Mỹ, mà hầu như ở các nước càng dân chủ, càng văn minh thì chuyện kiện tụng càng sôi động và nó trở nên một điều bình thường không thể thiếu trong cuộc sống. Có mối liên hệ gì giữa chuyện kiện tụng và nền dân chủ?

Ngay từ xa xưa, khi con người sống với nhau thành cộng đồng thì tất yếu nảy sinh mâu thuẫn giữa người với người. Khi đó có lẽ tổ tiên chúng ta giải quyết với nhau bằng bạo lực. Ai mạnh sẽ thắng, ai yếu thì chịu thiệt, có thể tìm cách phục thù sau. Đó là giai đoạn man di và hỗn loạn, mọi người đều khốn khổ. Đây chính là tình trạng chiến tranh của tất cả chống lại tất cả mà triết gia người Anh Thomas Hobbes mô tả, không một ai có thể sống yên ổn. Rất mệt mỏi khi phải sống trong xã hội như vậy.

Để giải quyết tình trạng đó, cộng đồng nghe theo một thủ lĩnh, khi có chuyện gì thủ lĩnh sẽ phân xử. Đây chính là mô hình quản lý xã hội theo tổ chức thị tộc, bộ lạc. Sự phân xử này hết sức ngẫu hứng theo ý người đứng đầu, ông ta hoàn toàn có thể thiên vị cho người thân, người ông yêu thích. Lời ông là công lý, là luật pháp. Tình trạng này rõ ràng là không ổn. Những kẻ nghèo hèn, không thân thế luôn là người chịu thiệt.

Chết theo kế hoạch

Nguyễn Tường Thụy

Đợt lũ lụt vừa qua ở Miền Trung, 43 người chết, 4 người mất tích, coi như chết, tổng cộng gần năm chục mạng người.

Lý do mưa, đã đành. Nhưng đang mưa, các hồ thủy điện thi nhau xả lũ làm lũ chồng lũ là nguyên nhân chính dẫn đến cướp đi gần năm chục nhân mạng. Tại sao là nguyên nhân chính? Vì lũ thấp thì ít có khả năng chết người nhưng khi xả lũ đẩy mực nước lên cao, lũ quét mới gây nên thảm họa.

Tuy nhiên, theo ông phó thủ tướng Hoàng Trung Hải thì “chưa có báo cáo nào nói rằng có hồ nào đó xả lũ sai quy trình và các địa phương có hồ chứa đều khẳng định như vậy“. Tức là, các hồ thủy điện đều xả lũ đúng qui trình.

Kiện thủy điện: Kiến kiện khoai - Vẫn cứ làm!

Ks. Nguyễn Văn Thạnh

1. Những khó khăn thấy trước:

Nhiều người nói với tôi “chuyện kiện chủ các nhà máy thủy điện là chuyện kiến kiện khoai”, tôi cũng thấy vậy. Phần lớn các nhà máy thủy điện do EVN, một công ty nhà nước 100% đầu tư, như vậy kiện EVN khác nào kiện một đội bóng mà trọng tài là chủ đội bóng? Nếu nhà máy thủy điện không do EVN đầu tư thì rất có thể các vị tai to mặt bự địa phương hoặc trung ương sẽ có cổ phần trong đó, không họ thì người thân của họ. Sự kết hợp mafia giữa tiền, quyền để tạo thành “lợi ích nhóm” trong các thủy điện là điều có thể. Nhiều người nhận xét đó là thực tế chứ không chỉ là có thể, tôi tin vào nhận xét này. Đây là điều khó khăn thứ nhất.

Điều khó khăn thứ hai là nền tư pháp Việt Nam không độc lập, hoàn toàn không có tam quyền phân lập ở xứ sở này. Hệ thống tư pháp ở đây này rất dễ bị tiền và quyền lực lũng đoạn. Nếu ai quan sát hệ thống tư pháp VN làm việc thì sẽ thấy hệ thống này được lập ra không chỉ để bảo vệ công lý mà còn là công cụ để bảo vệ các chủ trương đường lối của đảng. Viễn cảnh hệ thống tư pháp đứng về người dân bị thiệt hại do các thủy điện xả lũ bừa bãi là không cao.

Ngoài những khó khăn đến từ giai tầng trên, thì những người bị thiệt hại ở tầng lớp dưới cũng không thuận lợi cho vụ kiện.

Lập Ủy Ban Kiện: Thủy điện xả lũ đã thành đại họa cho dân miền trung

KS Nguyễn Văn Thạnh

 ỦY BAN KIỆN CÁC THỦY ĐIỆN

Đã có tổng kết đợt mưa lũ vừa rồi: ít nhất 29 người chết, mất tích, trong đó có những cái chết rất thương tâm như câu chuyện hai cô giáo còn rất trẻ-mới 22 tuổi-đi dạy thì bị nước cuốn chết. Chưa kể hàng vạn người trắng tay, màn trời chiếu đất, cơ nghiệp cả đời tiêu tan chỉ trong một đêm.

Nguyên nhân của những đau thương trên là do trời: ảnh hưởng của áp thấp nhiệt đời, gây mưa. Trời làm thì không thể tránh hay kiện cáo được.

Cũng như những tên trộm lợi dụng đêm tối để gây án rồi tẩu thoát, các thủy điện đã lợi dụng “cơ trời” để gây tội:

“Lỗi kỹ thuật” bị ỉm đi còn lớn hơn “đập Sông Tranh 2”

Nguyễn Mạnh Tuấn

 ...Rò rỉ đập Sông Tranh 2 chỉ là: “phần nổi của tảng băng chìm” … mọi thiệt hại đều thuộc về nhân dân. 

Nói tới đập thủy điện Sông Tranh 2 (ST2) thì ai cũng nghĩ tới sự cố rò rỉ nước qua thân đập, nó đã gây bất bình dư luận trong cả nước, gây hoang mang lo lắng an toàn tính mạng cho dân chúng cả một vùng rộng lớn phía hạ lưu (đang từ an cư lạc nghiệp thì nảy sinh bồn chồn lo lắng rằng mình có thể bị cuốn trôi bất thình lình nếu đập bị vỡ). Sự vụ đó cũng đã tốn nhiều giấy mực trong mấy trăm tờ báo truyền thông lề Đảng, chính vì thế đã khiến cho các cơ quan công quyền của nhà nước phải nhảy vào quyết liệt nhằm ‘trấn an dư luận’ và ‘tìm cách giải quyết’, nhiều ủy viên Trung ương đã phải ‘muối mặt’ công khai trả lời chất vấn một cách miễn cưỡng trái với lương tâm rằng “vẫn đảm bảo an toàn và nằm trong giới hạn cho phép”.

Đập Thủy điện Đăk Mek 3 làm bằng gì?

Nguyễn Xuân Diện

Đập phía thượng lưu thủy điện Đăk Mek 3
gần như vỡ vụn - Ảnh: Tuổi Trẻ

Thủy điện Đăk Mek 3 vỡ
vì dùng đất, đá, cát
trộn bê tông

Sáng 29-11, UBND tỉnh Kon Tum đã tổ chức họp báo về sự cố vỡ đập thủy điện Đăk Mek 3. Chủ đầu tư đã vắng mặt không lý do.

Theo báo cáo kết quả kiểm tra của đoàn liên ngành (gồm đại diện Sở Công thương, Sở Xây dựng, Sở Lao động-Thương binh và Xã hội và Cơ quan điều tra của Công an), nhận định ban đầu của cơ quan chuyên môn về sự cố vỡ đập thủy điện Đăk Mek 3 là do chủ đầu tư thi công đập sai so với hồ sơ thiết kế cơ sở đã được Sở Công thương tham gia ý kiến.

Cụ thể, theo thiết kế, đập phải được đổ bê tông liên tục mác 150 nhưng đơn vị thi công lại cho đổ đất, đá, cát vào trộn với bê tông hỗn hợp dẫn đến việc đập chịu lực yếu và xảy ra sự cố.

Hiểm họa đập thủy điện Tam Hiệp: Hàng trăm ngàn dân Trung Quốc sẽ dời cư.

DienDanCTM (Bản tin 18-04-2012)

Đập Tam Hiệp, đập thủy điện khổng lồ TQ hiện đang
chứa đầy những thảm họa cho dân quanh vùng

Nhà cầm quyền Trung Quốc đang lo kế hoạch cho việc tái định cư hơn 100.000 cư dân quanh Đập Tam Hiệp, đập thủy điện lớn nhất thế giới hiện đang chứa đầy những "vấn đề" trong năm qua.

Ông Lưu Nguyên, một giới chức của Bộ Tài nguyên, vừa lên tiếng cho biết khoảng 100 ngàn cư dân có thể sẽ phải di dời trong trong vòng từ 3 cho đến 5 năm tới để tránh tối đa những rủi ro về thương vong từ những mối đe dọa hiện nay của đập thủy điện không lồ này. Nói trên Đài Phát thanh Quốc gia Trung Quốc, ông Lưu xác nhận rằng số vụ đất chuồi và bờ sông sụt lở tăng 70% kể từ khi mực nước trong đập dâng lên mức tối đa vào năm 2010.

Đập thủy điện Sông Tranh 2 bị nứt vẫn là mối lo lớn

DienDanCTM (Bản tin 02-04-12)

Trong khi chủ đầu tư luôn trấn an là đập vẫn "an toàn", vụ đập thủy điện Sông Tranh 2 ở Trà My, tỉnh Quảng Nam, bị nứt và rò rỉ  nước chảy ra thành giòng trên mặt thân đập đang tiếp tục gây lo lắng cho dân chúng địa phương trong những ngày qua. Cả chính quyền địa phương cũng đã tỏ sự lo lắng khi đưa ra nhiều ý kiến khác nhau với các chuyên viên phụ trách về lý do, giải pháp và trách nhiệm trong vụ này.

Sự cố đập thủy điện Sông Tranh 2 xảy ra chỉ trong một gian ngắn khi đi vào hoạt động.

Bên trong đường hầm đập thủy điện Sông Tranh 2

Tô Văn Trường

Vết nứt bất thường trên 
đập thủy điện Sông Tranh 2

Ở nước ta, đã có nhiều sự cố vỡ đập, nứt đập xảy ra đặc biệt thập niên 90 ở Tây Nguyên. Gần đây, là vỡ đập thủy điện Hố Ô ở Hà Tĩnh. Lỗi vỡ đập do nhiều nguyên nhân, như thiết kế, thi công, quản lý, giám sát. Một trong các nguyên nhân bất cập là trong thiết kế chưa quan tâm đúng mức đến việc chứa lũ gia cường.

Trên thế giới, do các nguyên nhân về nền móng, thấm xói mòn, vật liệu đắp đập không đảm bảo chất lượng và các nguyên nhân do trượt, động đất, đường tràn xả lũ không thích hợp, v.v. nên đã có nhiều đập bị vỡ gây thiệt hại lớn về người và của. Đập Teton (Mỹ) cao 93 m dung tích 300 triệu m3, cách Newdale 5 km về phía Đông Bắc, hoàn thành năm 1976 bị vỡ. Nguyên nhân: từ 10/04/1976 có mưa lũ lớn, nước hồ lên nhanh; ngày 03/06/1976 xuất hiện thấm ở chân đập. Đến ngày 4/6/1976 xuất hiện thêm thấm ở bờ phải. Ngày 5/6/1976 thấm ở cả thân đập và hình thành vết nứt rồi vỡ đập vào hồi 11 giờ 30. Do vỡ đập vào ban ngày nên thiệt hại về người không lớn, nhưng đã phá hủy nghiêm trọng nhà ở của 25.000 người, nhiều công trình và đồng ruộng, thiệt hại ước tính khoảng 400 triệu đô la.