Quyền được cười nhạo

Hà Sĩ Phu
(Nhân vụ Charlie Hebdo nghĩ về vũ khí phê phán)

1. Về vụ khủng bố tòa báo Châm biếm Charlie Hebdo

Sự cọ xát, phân định, và đấu tranh giữa các yếu tố đúng-sai, tốt-xấu, thiện-ác, giữa nhân tính và thú tính, lạc hậu với văn minh…của thế giới con người đã làm phát sinh một thứ “vũ khí” đặc biệt là “vũ khí phê phán”, mà mức độ cực đoan tồi tệ nhất là “phê phán bằng vũ khí”. Phê phán là đấu tranh với nhau dưới mọi hình thức, là hoạt động thiêng liêng để tiến hóa chỉ loài người mới có, thiếu nó xã hội sẽ rơi vào tình trạng hỗn mang của loài vật. Phê phán xuất hiện và tồn tại cùng với loài người và cũng dần dần văn minh hóa cùng với loài người. Nhưng một hoạt động quan trọng và bao trùm như thế tất nhiên không bao giờ đơn giản.

Hãy tạm gác ra ngoài sự “phê phán bằng bạo lực, bằng vũ khí” là hình thức kém văn minh mà nhân loại đang phấn đấu để loại trừ (nhưng nhân loại còn lâu mới đạt được ước vọng đó), sự phê phán hòa bình có thể tạm gom lại dưới 3 hình thức tùy theo vị thế tương quan mà người phê phán tự xác định trước đối phương:

Nghĩ thêm về tự do ngôn luận

Nguyễn Hưng Quốc

Sự kiện hai người Hồi giáo cực đoan giết chết 10 nhà báo và hoạ sĩ vẽ tranh biếm hoạ tại toà soạn báo Charlie Hebdo tại Paris vào ngày 7 tháng 1 vừa qua chắc chắn sẽ dẫn đến nhiều thay đổi trong đời sống chính trị và xã hội trên thế giới, đặc biệt, ở các quốc gia Tây phương. Chắc chắn các chính phủ sẽ đặt lại vấn đề về an ninh, về các chính sách nhập cư cũng như các chính sách liên quan đến người Hồi giáo. Đối với các học giả, có một vấn đề được đặt lại: tự do ngôn luận.

Ở Tây phương, người ta xem tự do ngôn luận là một trong những quyền căn bản và quan trọng nhất trong xã hội. Cái gọi là tự do ngôn luận ấy bao gồm nhiều khía cạnh: tự do tìm kiếm thông tin, tự do diễn dịch thông tin và cuối cùng, tự do phát tán thông tin dưới mọi hình thức, từ nói đến viết, từ môi trường thực ngoài đời đến môi trường ảo của internet. Cái gọi là quyền tự do ngôn luận ấy cũng bao gồm nhiều hình thức: tán đồng hoặc phê phán và phản biện lại các chính sách của chính phủ cũng như các niềm tin của con người. Người ta xem quyền tự do ngôn luận theo cách hiểu ấy là thước đo của dân chủ. Không có tự do ngôn luận sẽ không có dân chủ.

Biểu tình phản đối Charlie Hebdo

DienDanCTM - 19/1/2015

Trong những ngày tiếp theo vụ tấn công khủng bố giết hại các hoạ sĩ và nhân viên tờ báo Charlie Hebdo và cảnh sát ở Paris hôm 7/1/2015, một phong trào ủng hộ Charlie Hebdo, và đồng thời cũng là để bảo vệ quyền tự do ngôn luận, đã bùng lên trên hầu hết các quốc gia trên thế giới, kể cả các nước Hồi Giáo và những cá nhân và tổ chức Hồi Giáo, với khẩu hiệu "Je Suis Charlie" ("Tôi Là Charlie").

Một tuần lễ sau cuộc thảm sát, tờ báo Charlie Hebdo ra số đầu với trên trang đầu hình của Tiên

Charlie Hebdo: bán 5 triệu số

DienDanCTM - 15/1/2015

Ấn bản số báo Charlie Hebdo đầu tiên sau cuộc tấn công khủng bố quả là một hiện tượng. Bình thường tạp chí xuất bản hàng tuần này chỉ phát hành từ 40 ngàn tới 60 ngàn số. Nhưng lần này, tờ báo đã phải trù liệu phổ biến xuất bản 1 triệu số. Tuy nhiên, chính toà báo cũng phải ngạc nhiên bất ngờ vì số lượng mà toà báo dự trù không thấm vào đâu với nhu cầu của độc giả. Tất cả 1 triệu ấn bản đã được mua trong thời gian ngắn kỷ lục ngay trong những giờ phút đầu khi tới các sạp báo với những người mua xếp hàng thật dài ngay từ tờ mờ sáng chờ đợi tới phiên mình. 

Và toà soạn đã phải quyết định tăng số lượng lên 3 triệu, và vẫn chưa đủ, và quyết định cuối cùng cho tới giờ phút này là tổng số xuất bản sẽ là 5 triệu số, và các nhà in đang chạy vận tốc tối đa để sản xuất cho đủ số lượng từ nay cho đến cuối tuần và hàng ngày những người tìm mua báo vẫn phải trông ngóng và chờ đợi.

Như vậy, vì biến cố tấn công khủng bố mà Charlie Hebdo đã tăng số lượng báo lên tròm trèm trên dưới 100 lần nhiều hơn. Không hiểu rồi trong những tuần lễ kế tiếp, với tác động của "Je Suis Charlie", số lượng phát hành của tạp chí này sẽ ra sao?

Điều gì đã làm bọn tấn công khủng bố ở Paris tức giận? Chế độ dân chủ

Phạm Nguyên Trường dịch

Theo blog Phạm Nguyên Trường

Ngôn luận tự do sẽ chẳng có nhiều tác dụng nếu nó có nghĩa là chỉ nói những điều mọi người đều đồng ý. Ngôn luận tự do cũng sẽ chẳng có nhiều tác dụng nếu nó bị giới hạn nhằm tránh làm cho người ta tức giận. Ngôn luận tự do là quyền tự do dân chủ căn bản của xã hội vì xã hội có tự do ngôn luận và tự do tư tưởng là xã hội được cai trị bởi lí trí chứ không phải là bị cai trị bời đức tin, bất đồng được giải quyết bằng lí lẽ chứ không phải bằng bạo lực. Đấy là xã hội, nơi tư tưởng có thể thay đổi và thái độ có thể tiến hóa một cách tự nguyện. Còn xã hội không có tự do ngôn luận thì ngược lại, đấy là xã hội, nơi tư tưởng của bạn đã được người ta quyết định thay cho bạn từ trước rồi.

Cuộc tấn công hôm thứ tư, 7 tháng 1, vào tòa soạn tạp chí Charlie Hebdo, ở Paris, là cuộc tấn công trực tiếp vào chế độ dân chủ và tư tưởng về ngôn luận tự do. Những kẻ tấn công muốn rằng xã hội phải hiểu rõ điều đó. Nói cho cùng, đấy chính là lí do tồn tại của họ.

Je Suis Charlie – Tôi Không Thích Đảng Cộng Sản – Chuyện Nguyễn Bá Thanh

RadioCTM - Thanh Nhàn & Lê Đỗ@S:

 
Je Suis Charlie

Nước Pháp vừa trải qua một cơn khủng bố làm chấn động thế giới, khởi đầu là cuộc tấn công ngày 7/1 vào tòa báo Charlie Hebdo, một tờ báo chuyên đăng biếm họa, 3 kẻ khủng bố đã xông vào tòa báo giết hại 12 người trong đó có gồm nhiều hoạ sỹ và cả tổng biên tập của tờ báo là ông Stephane Charbonnier. Và ngay buổi chiều cùng ngày, một kẻ khủng bố khác đã tấn công một chợ Do Thái giết thêm 4 con tin. 1 tên khủng bố, đã sớm ra đầu thú và 3 tên khủng bố cuối cùng, là hai anh em Cherif và Said Kouachi và Coulibaly, cũng bị bắn chết trong các cuộc truy lùng và giải cứu con tin.

Có thể nói đây là một cuộc khủng bố gây chấn động thế giới của Al-Quaida từ sau vụ tấn công 2 tòa tháp đôi ở New York năm 2001. Truyền thông mạng đã đưa tin rất nhanh với phản ứng của nhiều nơi bày tỏ sự thương tiếc từ các vị nguyên thủ quốc gia khắp thể giới đến những lời chia sẻ của chính các Facebooker gửi lên trang của họ.

Charlie Hebdo: 4 triệu người xuống đường ở Pháp

DienDanCTM - 12/1/2015

Các lãnh đạo quốc gia tại cuộc biểu tình

Ngày Chủ Nhật 11/1/2015, hơn 4 triệu người, bao gồm đủ mọi sắc tộc và tôn giáo, đã xuống đường ở thủ đô Paris và các thành phố khác của nước Pháp để tỏ tình đoàn kết với 17 người bị giết trong các cuộc tấn công khủng bố tại toà báo Charlie Hebdo và siêu thị ở Vincennes, cũng như để bày tỏ tinh thần đoàn kết và quyết tâm chống chủ nghiã bạo động cực đoan.

Hơn 40 vị lãnh đạo quốc gia đã tới Paris để tham gia cuộc diễn hành cùng với Tổng Thống Pháp Francois Hollande, gồm có Thủ Tướng Đức Angela Merkel, Thủ Tướng Anh David Cameron, Thủ

Tôi là Charlie

Chu Hảo

Cả thế giới bàng hoàng phẫn nộ trước vụ thảm sát vô cùng tàn bạo ở toà soạn báo biếm hoạ Charlie Hebdo ngay giữa thủ đô của đất nước mang biếu tượng thấm đượm khát khao muôn thuở của nhân loại : Tự do - Bình đẳng - Bác ái.

Tổng biên tập Stephane Charbonnier và mười một đồng nghiệp của anh không còn nữa, nhưng tinh thần Charlie là bất diệt : quyền tự do biếu đạt ý kiến riêng của mỗi các nhân (chứ không phải quyền tự do tư tưởng là sự việc xẩy ra trong bộ não người, không ai và bất kỳ bằng cách nào có thể ngăn cản được) là một trong những quyền thiêng liêng nhất của con người. Họ đã dũng cảm chiến đấu và hy sinh tính mạng mình để phản đối đến cùng mọi biểu hiện của sự vi phạm quyền thiêng liêng ấy bằng các tranh biếm hoạ liên quan đến đến Đạo Hồi, chứ không phải là nhằm chống lại niếm tin tâm linh của thế giới Hồi giáo. Đối với họ sự châm biếm giải thiêng là không có vùng cấm, và là vũ khí hiệu quả nhất giải thoát u mê và chống lại cái xấu: tệ tham nhũng, nạn lộng hành quyền lực và sự thái quá của tôn giáo.

Chúng ta đều là Charlie Hebdo

Ngô Nhân Dụng

“Je suis Charlie,” “Tôi cũng là Charlie!” Câu đó được viết trên nhiều biểu ngữ trong các cuộc biểu tình trên đường phố Paris, nước Pháp, cũng như tại Trafalgar Square, London, thủ đô Anh quốc. Charlie Hebdo là tên tờ báo Pháp mới bị khủng bố tấn công, 12 người thiệt mạng. Năm 2001, sau vụ tấn công khủng bố giết hơn 3,000 người Mỹ ở New York, dân chúng Paris đã biểu tình với khẩu hiệu: “Chúng ta đều là người Mỹ!” Năm nay, khẩu hiệu “Je suis Charlie” có ý nghĩa mạnh hơn. Những người biểu tình không những muốn tỏ lòng tiếc thương các nạn nhân, mà còn muốn thách thức những kẻ khủng bố. “Je suis Charlie” nghĩa là tôi cũng sẽ hành động chư tạp chí Charlie Hebdo! Tôi sẵn sàng chia sẻ số phận của những người chết vì thực hành quyền tự do ngôn luận của mình, bất chấp mọi đe dọa.

Charlie Hebdo và Vincennes: 3 tay khủng bố đã bị bắn chết

DienDanCTM - 10/1/201

Cherif và Said Kouachi

Vào lúc nửa đêm hôm qua, sau 2 ngày truy lùng gắt gao, cảnh sát Pháp đã đột kích và bắn chết 2 nghi phạm khủng bố tờ báo Charlie Hebdo là Said và Cherif Kouachi đồng thời giải thoát các con tin bị bắt giữ. Cuộc đột kích của cảnh sát diễn ra tại thị trấn Dammartin-en-Goele ở phiá Bắc nơi 2 tay súng này ẩn trốn. Hai tên này đã nã súng vào cảnh sát những đã bị cảnh sát bắn chết. Nhắc lại là tay khủng bố thứ ba là Hamyd Mourad, 18 tuổi, đã ra đầu thú trước đó 1 ngày sau vụ tấn công.

Amedy Coulibaly

Song song với vụ tấn công toà báo Charlie Hebdo, một vụ tấn công bắt giữ con tin khác đã diễn ra tại một siêu thị gần Porte de Vincennes ở Paris. Kẻ bắt giữ con tin là Amedy Coulibaly, 32 tuổi, được cho chính là người bắn chết một nữ cảnh sát viên ở phía nam Paris hôm thứ Năm và được coi là đồng loã của anh em Kouachi vì một trong những đòi hỏi của Coulibaly là cảnh sát trả tự do cho anh em Kouachi. Gần như vào cùng thời điểm với vụ đột kích nói trên, cảnh sát tại Paris đã ập vào siêu thị và bắn chết Coulibaly. Cảnh sát đã phát giác là 4 trong số 5 con tin của Coulibaly đã bị sát hại nhưng không rõ ai đã giết họ và khi nào.

"Je Suis Charlie"

"Tôi Là Charlie"

DienDanCTM - 9/1/2015 

Cảnh sát Pháp cho biết là Hamyd Mourad, gốc ở thành phố Reims ở vùng Đông Bắc nước Pháp, 18 tuổi, đã ra đầu thú, và 2 nghi phạm khác, là 2 anh em Said và Cherif Kouachi, gốc ở Paris, vẫn đang bị cảnh sát truy lùng.

Ngay sau khi vụ khủng bố thảm sát xẩy ra, cảnh sát đã xác định được danh tính của các nghi phạm vì chúng đã bỏ sót lại danh tính trong chiếc xe dùng để tẩu thoát khỏi hiện trường, và nhờ đó cảnh sát đã truy lùng họ gắt gao trong suốt 1 ngày qua. Nay Hamyd Mourad đã đầu thú, việc bắt 2 nghi phạm còn lại chỉ là vấn đề thời gian.

Sau vụ tấn công khủng bố, nước Pháp đã lập tức nâng báo động khủng bố lên mức cao nhất.

Trong vụ thảm sát, 4 người trong số 10 nhân viên tờ báo Charlie Hebdo đã thiệt mạng là Giám Đốc & Chủ Bút Stéphane Charbonnier, các hoạ sĩ biếm họa nổi danh Georges Wolinski,

Khủng bố thảm sát tại tòa báo Charlie Hebdo ở Paris: 12 người chết

Các tay súng khủng bố

DienDanCTM - 8/1/2015

Vào khoảng 12 giờ trưa ngày Thứ Tư 7/1/2015, một nhóm 3 tên khủng bố được trang bị súng loại Kalashnikov đã ập vào trụ sở của tờ tuần báo châm biếm nổi tiếng của Pháp Charlie Hebdo và nổ súng hàng loạt vào các nhân viên tiếp tân và sau đó chạy lên tầng lầu trên và lạnh lùng xả súng vào các nhân viên của tờ báo lúc đó đang họp và cả người cảnh sát viên có nhiệm vụ bảo vệ. 
Tất cả các nạn nhân đã thiệt mạng trừ một nhân viên sống sót nhờ núp dưới bàn họp. Các tay sát thủ sau đó bình thản đi lại một chiếc xe màu đen đã chờ sẵn và chạy đi.

Một đọan video ngắn quay được cho thấy những tên khủng bố, trên đường đi ra, nhìn thấy một cảnh sát viên bị thương nằm dưới đất, đã bước tới và bắn chết cảnh cảnh sát viên này.

Một video khác do nhà báo Martin Boudot quay được khi đang núp trên một mái nhà gần đó cho